22 september 2023. Beetje vervelende vrijdagavond. Nog nooit een noot k-pop (ga het bij de kleine letter houden, typt sneller) gehoord. Waarom niet eens samplen waar de hype om te doen is? Je bent een muzikale veelvraat en je hebt daar nog nooit echt iets van gezien noch gehoord terwijl een vierde deel van de meest nabije platenzaak erdoor ingenomen wordt. Je beseft ook dat je nu al een 10 tot 15 jaar geen enkele nieuwe westerse poptrend hebt gevolgd, laat staan interessant bevonden.
Nu beseft zelfs iemand die niet op sociale media zit dat het dan op youtube (kleine letter maar weer) te doen is. Ok, net als iedereen heb ik ooit BTS wel eens gehoord. Omdat ik niet zo'n hater (waarover later meer) ben, zal ik het erbij houden dat dat mijn ding niet is. K-pop in het zoekvak en een paar uur later is het zover: Alice has tumbled down the rabbit hole. Uiteindelijk gestopt met kijken en luisteren (want je kan geen k-pop consumeren - het woord is, zo zal blijken, goed gekozen - zonder tegelijk de music video (de M/V) te kijken (vaker dan niet ondertiteld om de niet Koreaanse fan een ruwe - nu ja, ruwe, waarover later ook weer meer - vertaling te bieden van waar de teksten over gaan)) omdat de batterij van de smartphone naar nul begon te dalen (mijn telefoon is mijn pc, een ding dat ik niet bezit).
Resultaat na een avond van 4-5 uur kijken en luisteren: een overprikkelde kop, beetje wazig voor de ogen, een lichaam dat zowel intern als extern lijkt te gloeien, oren die tuiten, endorfines die maar niet willen uitwerken en, het allerbelangrijkste, ik ga er ook meteen voor uitkomen: een totale verslaving aan de girl group Blackpink. Heroïne is niet zo verslavend. Ben ik zeker van.
Dat wat men sinds corona een bubbel noemt echt wel een realiteit is besef je wanneer je plots beelden ziet van Coachella 2023. Blackpink treedt daar niet zomaar op. Nee, Blackpink is de headliner. Je ziet een enorme arena - ik schat 100K mensen - met als enige verlichting... ROZE. Na een tijdje de spanning erin gehouden te hebben met een herhaald gefluisterd 'Blaaaaaack Piiiiiink' barst het los. Bombastische intro, veel rook, vuurwerk, een wall of sound van meisjesgekrijs en daar komen ze dan het fluoroze tempelvoorplecht uitgelanceerd. Vier meiden, uitgedost in, jawel, ROZE. Later uiteraard ook in het ZWART. De muziek is TO-TAAL overweldigend: een mix van zowat alles wat je maar kan bedenken dat in clubland en het meer gesofisticeerde hitparadevoer de laatste dertig jaar is voorbijgekomen: house, techno, electro, dubstep, crunk, trap, Baltimore en Jersey Club, trance, R&B, hiphop, wat Amerikanen EDM noemen zeg maar, allemaal nog eens aangelengd met oosterse motieven uit - uiteraard - Koreaanse, Arabische en Indische (ik mis er minstens nog een paar) muziektradities. De production values klinken haast wetenschappelijk afgewerkt en zeggen dat het uit de luidsprekers spat is een schier belachelijk understatement: het explodeert in je oren en er is geen vrije ruimte meer in je hoofd. De vier dames dansen (synchroon en in lijn, dat spreekt), rappen en zingen - dat wil zeggen een mix van playback en soundmix - anderhalf uur aan een stuk, met een interludium waarin ze hun soloprojecten (die ik 5 weken geleden nog als matig interessant kon beleven) aan de wereld mogen openbaren. Een juggernaut noemen ze dat in het Engels. Op het einde zitten ze ook nog sexy op een rij stoelen de reeds gloeiende hoofden op hol te jagen. Vreemd genoeg komt het woord sex zelfs niet in je op.
De meiden - laten we maar meteen met de deur in huis vallen, want ik ga de namen nog vaak genoeg moeten uitschrijven: Jisoo, Jennie, Lisa en Rosé - zijn allemaal ontzettend mooi, werkelijk flinterdun, gedragen zich zonder fout ontzettend cute en hebben een onuitwisbare smile op hun gezicht. Ze lijken ook van echt iedereen te houden. Dat wordt zelfs nadrukkelijk in de verf gezet tijdens wat ik later zal vernemen de ment wordt genoemd. Het hele muzikale circus wordt dan stilgelegd en de dames - ondertussen zijn ze toch allemaal de 25 voorbij - nemen de microfoon om ons te vertellen hoeveel ze wel niet van ons houden, dat ze zonder hun fans hier niet zouden staan, dat ze trots zijn om op Coachella te mogen headlinen, dat ze het allemaal niet kunnen geloven en zo verder en zo voort. Er wordt ongegeneerd gegriend.
Tot zover een korte impressie van een fenomeen waar ik tot 35 dagen geleden geen enkel, maar dan ook geen enkel idee van had: Blackpink is een van de grootste groepen ter wereld. Hun wereldtournee heeft ondertussen meer opgebracht dan die van de Spice Girls. Na Psy's Gangnam Style, dat er 11 jaar over gedaan heeft om aan 4,9 miljard views te komen, werden hun video's van DDU-DU DDU-DU en Kill This Love op respectievelijk vijf en vier jaar tijd 2,1 miljard en 1.9 miljard keer bekeken (BTS, die al sinds 2010 bezig zijn en een household name zijn staan er net achter). Elk van de vier meiden is zoals men dat in Parijs noemt égérie van een bekend modehuis of juweelontwerper, Lisa is zelfs de muze van Hedi Slimane van Celine (scheelt meteen dat ze zich niet moeten uithongeren om zich in een maatje 34 te wurmen). Ze waren te gast om hun dansje en oppervlakkig feelgood praatje te doen op zowat elke Amerikaanse Late Show, terwijl het Engels van Jisoo en in mindere mate dat van Lisa praktisch onbestaande is. Ze verkopen stadions uit van Thailand en Indonesië tot de UK, Australië en Japan. Blackpink zijn met andere woorden wereldberoemd, terwijl het overgrote deel van hun muziek toch in het Koreaans gesteld is. Ik had nog nooit van hen gehoord.
Het punt van heel deze uiteenzetting is dat ik niet enkel moet constateren dat Blackpink een wereldwijd fenomeen is. Ik vind het ook gewoon ontzettend goede muziek. En ik meen te mogen zeggen dat ik dat niet zo snel zeg. Maar het gaat natuurlijk verder, veel verder, dan dat. Ik ben fan, punt uit. En fandom betekent een emotionele investering in het onderwerp van dat fandom. Je wordt dus Blink, wat de naam is voor een fan van Blackpink. Ik kijk de reality serie Blackpink House en de vlogs van de members (Blackpink gaat boogschieten, Blackpink gaat op vakantie in Thailand, Blackpink gaat naar de zoo, Blackpink gaat naar de kerstmarkt van Keulen, Jisoo gaat de Kleine Zeemeermin bekijken in Kopenhagen). Ik heb het grootste deel van de Nextflix film Light Up the Sky gezien. Ik mis geen enkele roddel (Lisa heeft iets met Frédéric Arnault, zoon van Bernard van LVHM! Jisoo is uit elkaar met haar vriendje, een bekend Koreaans acteur!! Jennie zat naast Usher op die receptie of modeshow!!! Het is niet waar, het is niet waar!) of signalement (Rosé was in Parijs en New York! Lisa was in Thailand en Ho Chi Minh City! Jennie komt aan op Incheon airport!). Ik heb een Instagram account aangemaakt om mijn favoriete idols te volgen. Als er iemand me vraagt om aan een Blackpink poll mee te doen (Which Blackpink member is the cutest? Who has the best hairstyle? Which member looks best in black? Who is your bias in Blackpink?) dan wordt er geliket en geklikt. Ik heb een t-shirt van Pink Venom. Ik schaf me die ontzettend onhandige boxen aan die wel een cd bevatten (dinosaurus die ik ben wil ik die muziek ook wel eens af en toe door betere luidsprekers dan iPhone speakers horen), maar die toch voornamelijk om de fotoshoots lijken te draaien. Uiteraard kijk ik de m/v's talloze keren na elkaar om samen met mijn medeBlinks ervoor te zorgen dat Blackpink zijn zoveelste Guinness record haalt en er zijn dagen dat ik ga slapen en opsta met tekstflarden of zelfs heelder refreinen van Blackpink nummers die uit het niets opeens in mijn hoofd beginnen af te spelen. Ik heb ondertussen al 500 of meer pins van Blackpink op mijn Pinterest staan. Ik heb een lijn in het zand kunnen trekken toen ik bijna een poster ging kopen. Ging zelfs voor mij te ver.
Maar voorgaande opsomming, het nieuwe normaal zeg maar, is voor mezelf elke dag opnieuw een verbazing. Ik luister effectief 90% van de tijd enkel nog k-pop. Iets anders dan elektronische dat wil zeggen synthetische muziek kan ik niet meer aan. Ik overloop zelfs elke week de nieuwe nummers in de Koreaanse hitparades. Ik zal er ook meteen bijvertellen dat het meeste redelijk generisch voer betreft en vaker dan niet is het suikergehalte zo hoog dat je er een beetje misselijk van wordt. Maar dat lijkt me blijkbaar niet tegen te houden om tussen vijf en acht uur schermtijd per dag te spenderen aan k-pop, waarvan 75% aan Blackpink. En eerlijk? Blackpink heeft 15 goede nummers op zeven jaar uitgebracht en dan hebben de meiden elk nog een handvol goede solonummers. Dat zijn 20 nummers, give or take. En dan moet je weten dat Blackpink misschien zelfs al is opgehouden te bestaan. Want hun 7-jarig contract met YG Entertainment is verlopen en geen enkele member heeft al verlengd. Binnen enkele weken (nee, binnen exact 17 dagen) zou het kunnen dat tranen over heel de wereld rijkelijk vloeien. Rituele zelfmoorden behoren tot de mogelijkheden.
Met deze notes on k-pop ga ik de komende tijd proberen te begrijpen hoe zoiets is kunnen gebeuren met iemand die volgend jaar 50 wordt. Hoe werkt dat proces waardoor k-pop zulk een obsessie, zeg gerust verslaving kan worden? Want als hyperzelfbewuste persoonlijkheid denk ik elke dag opnieuw hoe het in godsnaam mogelijk is dat dit mij kan overkomen. Uiteindelijk is dit toch muziek voor en door jonge tot zeer jonge mensen, die de totaalervaring van luisteren, kijken, liken, following, supporten en wat weet ik nog gewoon zijn omdat ze ermee zijn opgegroeid. In mijn vrije tijd luister ik normaal gezien naar complexe jazz, death metal, doom, obscure new wave en industrial, Braziliaanse en Japanse muziek, moderne compositie en alles wat weird en out is. Vaak zeer serieuze muziek dus. Ik ben geboren in 1974 en zelfs toen ik in de jaren negentig jong was, was het internet verre van de alomtegenwoordigheid die het nu is. Uiteraard kan je tot op zekere hoogte niet aan het online gebeuren ontsnappen, maar als iemand die het analoge tijdperk nog heeft beleefd, kan ik nog de keuze maken om het internet even on hold te zetten en terug naar de realiteit te grijpen, om het in Gibsoniaanse termen uit te drukken: to fall back in the flesh.
Ik zal ermee volstaan dat ik daar momenteel nog amper toe in staat ben. Stray Kids, aespa en Le Sserafim volg ik ook. En gezien ik een laatkomer ben, zijn er ondertussen honderden groepen - het zijn voor het overgrote deel groepen, geen soloprojecten - om je in te verdiepen en ik kan me dus voorstellen dat deze obsessie (voor mij een obsessie, voor vele anderen blijkbaar de normale manier om met k-pop om te gaan) nog wel flink wat toekomst in zich heeft. Maar ik moet dit gewoon nu uitschrijven zonder filter.
Het leek me verder ook wel leuk om, net zoals dat in k-pop het geval is, om in de taal te schrijven die me op dat moment het meest gepast lijkt. Ik zal dus regelmatig overschakelen tussen Nederlands en Engels, met whenever the fancy takes me een stukje Frans, Duits en Latijn ertussen. Gewoon omdat dat de talen zijn waarin ik in mijn hoofd mijn gedachten orden.
De hele waarheid is dat ik er zelfs al aan heb gedacht om minstens de rudimenten van Koreaans te leren. En was ik 18 jaar, dan lag mijn vliegtuigticket naar Seoul nu klaar (kan nog altijd, laten we eerlijk zijn). K-pop zit momenteel in mijn bloed en dreigt zich aan mijn DNA te gaan hechten. Het is waarlijk everything everywhere all at once en er is geen ontsnappen aan. Dat is overdreven natuurlijk, maar ik heb er voluit voor gekozen om voor de totale onderdompeling te gaan. Laat de wereld maar branden. K-pop = Life. Of zoiets, dat ik, ondanks het overduidelijk irrationele aspect ervan rationeel wil proberen te duiden. De vraag die ik me constant stel: is hetzelfde mogelijk om zelf nog bewust die omschakeling tussen ratio en het irrationele te maken.
Ik vind dit alles (muziek die alle andere gewoon op non-actief zet, fandom, de consumptie van iets wat als het totale betekeningloze niets omschreven kan worden, girl en boy groups, constant hyped up zijn), zulk een vreemde gewaarwording dat ik na vele jaren nog eens voor het scherm plaatsneem om dit te documenteren, zij het alleen al voor mezelf. En omdat het best mogelijk is dat Blackpink binnen enkele weken ophoudt te bestaan, ga ik in sneltempo de woorden laten vloeien.
Zonder enige gêne zeg ik dan ook: BLACKPINK IS THE REVOLUTION!
