2022

Anteloper - Pink Dolphins

Dopplereffekt - Neurotelepathy

Gammelsaeter & Marhaug - Higgs Boson

Lucrecia Dalt - ¡Ay!

Midori Takada - Cutting Branches for a Temporary Shelter

Shomyo of Koya-san & Midori Takada - You Who are Leaving to Nirvana

Sun Ra and his Arkestra - Prophet

T.P. Orchestre Poly-rythmo - Afro-funk

The Comet is Coming - Hyper-Dimensional Expansion Beam

The Lord & Petra Haden - Devotional

VA - Ghost Riders

Wovenhand - Silver Sash

Yasuaki Shimizu - Kiren

Re

After Dinner - Paradise of Replica

Aroma di Amore - Zwarte Doos

Coil - Music to Play in thew Dark²

Coil - The Ape of Naples

Darkthrone - A Blaze in the Northern Sky

David Toop - Pink Spirit, Noir World

Dopplereffekt - Calabi Yau Space

Fred Anderson & Hamid Drake - From the River to the Ocean

Hiromasa Suzuki - Rock Joint Biwa

Hiromasa Suzuki - Rock Joint Cither

Interior - Interior

Kano - New York Cake

Masashi Komatsubara / Hideki Matsutake / Konae Imato - Edo

Masayuki Takayanagi and New Directions - Independence - Tread on Sure Ground

Robert Turman - Flux

Soisong - Soisong EP

The Threshold Houseboys Choir - Form Grows Rampant

VA - Japanese Jazz Spectacle

VA - Wamono Groove

2021

0. Van Der Graaf Generator - The Charisma Years

1. Richard Dawson & Circle - Henki

2. Seefeel - Rupt + Flex 94-96

3. Madlib - Sound Ancestors 

4. Faust - 1971-1974

5. William Parker - Mayan Space Station 

6. The Bug - Fire

7. Matt Sweeney & Bonnie ‘Prince’ Billy - Superwolves

8. Michael Mantler - Coda - Orchestral Suites 

9. Hasaan Ibn Ali - Retrospect in Retirement of Delay: The Solo Recordings

10. Low - Hey What

Het Grote Technoarchief

Nu ik nauwelijks nog tot helemaal geen techno en house meer consumeer, ontstond enige tijd geleden - is er een beter moment dan een lockdown om een balans op te maken? - de drang om eens een lijstje te maken van wat er, sinds de beginjaren van pakweg 1986 tot ongeveer 2010, het punt waarop ik denk dat gestopt ben met op regelmatige basis technoplaten aan te schaffen (house sta ik me heel af en toe nog toe om in huis te halen), is blijven hangen van die muziek. 

Het is namelijk zo dat ik me niet kan voorstellen ooit nog te staan springen op stevige technobeats, maar dat ik er best nog veel naar luister. Uit de lijst komt naar voor dat ik nooit erg heb geloofd in techno en house als albumfenomeen. Techno en house zijn de marktplaats bij uitstek van vinyl 12-inches en de artiesten die er in geslaagd zijn om een albumcarrière uit te bouwen zijn eerder schaars gebleken. Enkelingen zijn erin geslaagd, maar meestal bleef het toch bij een onvergetelijk meesterwerk en dan het grote niets. Ik ben geboren in 1974, dus lijkt het me normaal dat een groot aantal artiesten voor mij hun beste werk hebben gemaakt in de periode 1986 tot 1994, dat laatste het wonderjaar van de techno. Het is ook voornamelijk een top-of-my-head lijstje: gewoon eens kijken wie er na 35 jaar in geslaagd is om een blijvende indruk na te laten en nog regelmatig aan rotatie toekomt.

Naar gewoonte graaft het diep ondergronds, dus alles wat ook maar commercieel succes smaakt of ruikt werd resoluut geweerd. Het eerste housenummer dat ik ooit heb gehoord was "Mystery of Love" van Fingers Inc., hetgeen ik op een zondagmorgen in 1985 via mijn toenmalige stiefbroer op een cassettecompilatie te horen kreeg. Hetgeen enkel passend kan genoemd worden, want Larry Heard is zowat het nulpunt van alles wat later techno en house geworden zijn. Het is een cliché van heb ik je daar, maar sinds dat moment was niets nog hetzelfde. 

Of ik er ooit in ga slagen om over elk van de 32 een uitgebreid documentair of kritisch stuk uit te tikken, is nog maar de vraag, maar dat is in elk geval het plan. We zullen zien.

Hieronder zijn ze in onbepaalde volgorde, met de absolute nummers een en twee wel helemaal bovenaan. Als ik ooit naar een onbewoond eiland verbannen wordt, neem ik in elk geval mee wat ik in de kast heb staan van onderstaande kleppers. Geen enkele vrouw haalde de lijst, maar zwarten zijn in de meerderheid, zoals het moet. En de uitzondering niet te na gesproken is bijna iedereen afkomstig uit de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk of Duitsland. Meer dan een derde komt uit een bepaalde zelfde stad in Michigan. En dat is ook zoals het moet. Te velen om op te noemen die ik evenzeer aanbid hebben de lijst niet gehaald, niet omdat ze het niet verdienen, maar omdat 32 een mooi getal is en rechtvaardigheid en persoonlijke smaak tot nader order niks met elkaar te maken hebben. 

1. Underground Resistance
2. Jeff Mills
3. Carl Craig
4. Juan Atkins
5. Black Dog
6. K Alexi
7. Luke Slater
8. Dan Curtin
9. Basic Channel
10. Larry Heard
11. Derrick May
12. Mathew Jonson
13. Global Communications
14. Drexciya
15. Aphex Twin
16. Autechre
17. Kevin Saunderson
18. Joey Beltram
19. Regis
20. Surgeon
21. Robert Hood
22. Glenn Underground
23. Moodymann
24. Theo Parrish
25. Richie Hawtin
26. Daniel Bell
27. Alden Tyrell
28. Blake Baxter
29. Shakir
30. Wolfgang Voigt
31. Spencer Kinsey
32. Lil Louis
33. Ricardo Villalobos

Well I stepped into an avalanche,
it covered up my soul;
when I am not this hunchback that you see,
I sleep beneath the golden hill.
You who wish to conquer pain,
you must learn, learn to serve me well.
You strike my side by accident
as you go down for your gold.
The cripple here that you clothe and feed
is neither starved nor cold;
he does not ask for your company,
not at the centre, the centre of the world.

When I am on a pedestal,
you did not raise me there.
Your laws do not compel me
to kneel grotesque and bare.
I myself am the pedestal
for this ugly hump at which you stare.

You who wish to conquer pain,
you must learn what makes me kind;
the crumbs of love that you offer me,
they're the crumbs I've left behind.
Your pain is no credential here,
it's just the shadow, shadow of my wound.

I have begun to long for you,
I who have no greed;
I have begun to ask for you,
I who have no need.
You say you've gone away from me,
but I can feel you when you breathe.

Do not dress in those rags for me,
I know you are not poor;
you don't love me quite so fiercely now
when you know that you are not sure,
it is your turn, beloved,
it is your flesh that I wear.

Het is nu niet zo dat ik sta te juichen dat The Donald de volgende president van de Verenigde Staten gaat worden. Daarvoor zijn de ratio, sinds mensenheugnis geldende beleefdheidsnormen en een modicum aan goede smaak me iets te dierbaar. Evenmin ga ik nu zitten grienen, zoals de weldenkende linkse jongens en meisjes die nu voorspelbaar een snel naderende apocalyps verzekeren. Amerika is nu eenmaal Amerika en wie verbaasd is over wat er daar nu heeft plaatsgegrepen heeft weinig kaas van Amerikanen gegeten. Dat onnadenkendheid heden ten dage vaker zegeviert dan gezond verstand was allang duidelijk voordat er zelfs nog maar sprake was van 's mans kandidatuur.

Het vreemdste echter vind ik nog dat er, onmiddellijk nadat de eerstedagstorm, is gaan liggen, nu opiniërende lui opstaan die ons komen vertellen dat de man een revolutie gaat veroorzaken. Omdat hij zogezegd tegen de globalisering en het establishment zou zijn.

Tegen de globalisering kan je iets hebben, maar ik vrees dat je er weinig aan gaat veranderen. Mensen met een flink stel hersens menen nu opeens uit zijn incoherente praatjes op te moeten maken dat hij een mercantilist is. Dat betekent nog niet dat de wereldeconomie niet verderdraait als de zelfverklaarde Leader of the Free World morgen besluit om niemand het land meer in te laten en waanzinnige importtarieven op te leggen. De wereld bestaat, voor zover ik het weet, niet uit Amerika alleen. Misschien is het wel net dat idee dat eindelijk eens de wereld uit moet.

Dat, ten slotte, een wilde kapitalist uit New York, die uit een rijke broek komt geschud, vleesgeworden establishment is, lijkt me een open deur intrappen. Wie het tegendeel beweert raad ik een dringende afspraak met woordenboek en encyclopedie aan.

Net zoals bij die vriendelijk lachende Reagan, zou het me niettemin amper verbazen dat iemand die maar een richting kan op denken meer gedaan gaat krijgen dan de huidige generatie politici, die de laatste decennia steeds weer het vervelende, compromitterende midden hebben opgezocht en nu in zulke mate geen kant meer uit kunnen dat alleen de rauwe schreeuw van Trump hen nog uit hun eeuwige dagdroom dreigt te halen.

Leuk heen-en weertje met The Spectator over de nieuwe film van Adam Curtis, dat zoals zo vaak meer over de recensent zegt dan over de film of regisseur.

"Plus, his political insights — on the rare occasions he deigns not to conceal them behind layers and layers of ambiguity — turn out to be pretty trite and tiresome. His illustration of Brexit: reaction shots of people staring aghast in the horror movie Carrie. Yes, that’s just what Brexit was like, Adam. Like a prom queen being doused with buckets of pigs’ blood. Clever, probing, insightful you!"

Nu snap ik natuurlijk dat de jongens van The Spectator dit wel haast moeten schrijven, maar dit is het absolute nulpunt van argumentatieniveau. Ik ben er bijvoorbeeld van overtuigd dat minstens de helft van de Britten wel degelijk met zulke "staring aghast" gezichten zijn teruggekomen van dat referendum. En"being doused with buckets of pigs’ blood" kan ook Curtis' punt niet zijn. Bovendien, Curtis zou geen beroep mogen doen op aspecten van paranoïa en samenzweringstheorie voor zijn film, terwijl het Brexitkamp niets dan dat heeft gebruikt in het echte leven? Even serieus blijven, toeschouwertjes.

Heeft de recensent ook niet net daarvoor opgemerkt dat "Curtis segues to the rather more ambitious notion that pretty much everything we know is a lie: our politicians make everything up, so to escape their lies we’ve retreated into our solipsistic safe spaces on the internet, where we entertain ourselves watching cats dressed in shark outfits spinning round the kitchen floor on Roomba robot vacuum cleaners."? 

Is die Carrie-vergelijking dan echt zo dom? Want heeft het Britse kiespubliek door zijn keuze dan niet de ene leugen (de verderfelijke, op het einde van de campagne bijna satanische EU - hetgeen te veel eer is) verruild voor de andere (de stoute jongens en komieken Farage en Boris)? Trekt dat kiespubliek zich dan nu niet terug in zijn materiële, aardse versie van "our solipsistic safe spaces on the internet", namelijk: op een eiland? Dat je vindt dat er geen antwoorden meer zijn, kan ik nog begrijpen. Maar de vraag zelfs niet stellen is een definitie van domheid.

Ik heb buiten de trailer van Hypernormalisation nog nooit iets van Curtis gezien en werd al duizelig van al die beelden- en ideeënstroom na drie minuten. Maar als ze met dat soort populistische argumenten contra komen aanzetten, word ik alleen maar nieuwsgierig.

Het enige wat het CETA-akkoord ons heeft wijsgemaakt (buiten het feit dat er van democratie in ons politieke bestel geen sprake meer is - hetgeen eender welk persoon met enig gezond verstand al langer duidelijk was) is dat bedrijven nu hetzelfde soort rechtspersoonlijkheid gaan krijgen als natiestaten. Wie nu stilaan nog niet begrepen heeft dat multinationals langzaam maar zeker de staat hebben verdrongen als voornaamste uitreikers van de macht zal het wel nooit begrijpen. Waarmee de winst de overhand heeft behaald op het collectieve belang. Lang geleden werden voor zulke feiten wel eens revoluties opgestart. Nu slaapwandelt men gewoon verder in de collectieve mediahallucinatie.

Ik heb niet opgezocht wie die Andrew Sullivan is, maar ik zou willen dat iedereen verplicht een afdruk van zijn stuk leest. Ja, het is een beetje een dreinerig mea maxima culpa dat hier weerklinkt en, ja, ook wat hypocriet (je verwacht een vertaling in de Groene Amsterdammer van volgende week), en, ja, het zal weinig zoden aan de dijk zetten, maar er zit tenminste een begin van waarheid in.

Als een van de weinige personen in mijn eigen omgeving die smartphone noch iPad bezit, Facebookpagina noch Twitteraccount heeft, die ongeveer tien jaar geleden zijn TV toestel heeft afgekoppeld en minstens een uur elke dag een echt boek leest - ik heb zelfs geen camera in huis, omdat afbeeldingen van de werkelijkheid me op een of andere vreemde manier altijd minder waarachtig hebben geleken dan mijn eigen herinneringen en indrukken - herken ik veel van wat hier wordt aangeklaagd.

Ik moet mezelf letterlijk elke dag meer en meer tegenhouden om mensen op straat, in de tram, op de trein, in de bus, aan tafel en in de sofa die verdomde apparaten uit hun vergroeide klauwen te rukken, of zelfs te meppen. Ik mag dan geen radicale luddiet zijn - dit is tenslotte ook een blogpost - en ook ik ontvang af en toe wel eens graag een mail, maar het mag toch ondertussen wel heel erg duidelijk zijn dat hoe alomtegenwoordiger technologie wordt, hoe minder menselijk het er op deze planeet aan toe gaat. In het klooster gaan mediteren mag dan overdreven lijken, maar het lijkt me echt geen slecht idee om dat voor iedereen eens eventjes een verplichting te maken.

Ik was laatst op bezoek bij mijn moeder om mijn twee nichtjes nog eens te zien en ik moest constateren dat ze alledrie tegelijk op hun eigen iPad gefixeerd waren (uiteraard staat ook de TV nog eens op). Nog erger wordt het als je dat aan derden vertelt: je ziet de schuldige blikken van betrapte stoute kinderen op hun gelaatsuitdrukkingen verschijnen. Je mag tegenwoordig blijkbaar al heel blij zijn als het nog om een echte gelaatsuitdrukking gaat. Als het zo verder gaat zal het overgrote deel van de mensen op deze planeet nooit meer worden dan dat: stoute kinderen.

God is dood en dit hebben we in de plaats gekregen?

De totale transparantie die men heden ten dage predikt, is niet zozeer verkeerd omdat het zogezegd tot een Orwelliaans of Huxleyaans (of nog, een Foucauldiaans) panopticon zou leiden. Belangrijker is dat totale transparantie strontvervelend is. Wie niets te verbergen heeft, is gewoon een oninteressant mens. Ik zal zelfs meer zeggen: hij of zij is geen Mens. Niet toevallig dan dat zij die vandaag de dag totale openheid en transparantie aan de man willen brengen dat enkel doen om de totale leegte van hun wezen te verhullen.

"There are no genres, only talents."

- Jean-François Revel

Politiek gejuich vanaf de Zijlijn. Eindelijk kiezen de Engelsen ervoor om te blijven waar ze thuis horen: op hun eiland. Het volk heeft nooit bij Europa gehoord en feitelijk waren ze enkel in de Europese Unie om hun neoreactionaire - eerder nog dan neoliberale - programma erdoor te duwen. Laten we hopen dat daar nu alvast een einde aan komt - hoewel we daar absoluut niet zeker van moeten zijn. Uiteindelijk heb ik te doen met hen, want waar hebben ze nu eigenlijk voor gestemd? Ik denk dat ze het zelf niet weten. Je vermoedt ook dat folkloristische schertsfiguren als Boris Johnson eerder pro-Brexit zijn om te laten zien wat voor stoute jongens ze wel zijn en dan vervolgens leider van hun partij te worden, en dat ze, nu de afscheiding een feit is, niet goed gaan weten waar ze naartoe moeten. Het meest heb ik nog te doen - hoewel niemand medelijden verdient, wegens niet constructief - met de gewone pro-Brexit Brit (die voornamelijk gepensioneerd en laagopgeleid is, het kiesvee aller landen van populisten), die zeer waarschijnlijk niet het minste idee heeft wat de voordelen zijn van eender welke unie. Het zijn voornamelijk zij die nu de zure, en waarschijnlijk zelfs oneetbare, vruchten van de wil van immorele rijkaards en upperclass imperiumnostalgici gaan mogen plukken. De echte les van dit debacle is dan nog maar eens dat het zelden loont om de slecht geïnformeerde en puur op emoties fungerende volkswil ter wille te zijn en dat je de zwijgende onderbuik beter laat doen wat hij zou moeten doen: zwijgen. Ik hoop dat de andere Europese politici er iets uit leren. Hoewel ik voorlopig vermoed dat er nog veel ergere dingen gaan moeten gebeuren alvorens de gehele politieke klasse uit de droom ontwaakt.

Wat je bijna nooit leest in een boekbespreking is hoe de recensent het boek gelezen heeft. Komt waarschijnlijk omdat lezen (behalve misschien voor poëzierecensenten) voor zo iemand een job is, waar boeken toch vooral in een context geplaatst moeten worden. Het valt mij in elk geval op dat ik pakweg de laatste drie boeken van DeLillo bijna proevend gelezen heb (of lees, zoals Zero K momenteel). Toen ik het boek kort na uitgave kocht heb ik zes of zeven hoofdstuken na elkaar gelezen en toen werd me duidelijk dat ik dit boek langzaam (misschien zelfs steeds langzamer) zou moeten gaan lezen. Elk hoofdstuk afbakenen en laten doordringen wat er gezegd, geschreven is (er is wel degelijk een verschil tussen wat een boek zegt en wat het schrijft). Tijdens het lezen nauwkeurig en intuïtief proberen te speuren waarom bepaalde woorden en zinnen een eenheid vormen en andere een verschillende. Waarom staat iets hier en een ander daar. Welke woorden en letters gebruikt de schrijvende. Welke zijn genoeg, welke teveel. DeLillo is voor mij de enige fictieschrijver bij wie dit nog kan (bij Beckett en Blanchot kon dat ook), tegelijk lezen over iets en lezen met iets, de taal zelf.

Brexit, burn-outs, NATO-oefeningen, vluchtelingen, shoot-outs, NMBS-stakingen: allemaal goed en wel. Ondertussen staat, zonder dat je er iets van hebt opgemerkt, Rick Astley opnieuw op nummer 1 in Engeland.

Na de dood van Prince durft The Independent het aan om een artikel te laten verschijnen met de titel "Why so many celebrities are dying in 2016".

Lezen ga ik dat niet, maar enige educated guesses zijn hier wel aan de orde. Een geval van post-religieuze gematria? Het voorbijtrekken van de recent gehypothetiseerde Tiende Planeet? Zijn de in de vorige post vernoemde oeroude Egyptische laserstralen eindelijk in handen gekomen van de programmeurs bij Apple? Of komt men als men alle geboorte- en sterfdata van de recent gestorvenen bij elkaar optelt aan een oplossing van een vergelijking die de zin van The Life of Pablo aan ons, louter stervelingen, openbaart?

Het einde van alle denken is nu echt wel zeer dichtbij.

Zonder enige twijfel de beste op Wikipedia tot nu toe:

"The Conimbricenses were Jesuits who took over the intellectual leadership of the Roman Catholic world from the Dominicans at the end of the 16th century with Ancient Egyptian laser beams."

I'm a sucker for that combination of rigour and playfulness.

- Laurie Anderson

Ik ben het hier vol-ledig eens mee. Lang geleden is dat.

Een nieuwe B

Na (in die volgorde) Ballard, Burroughs, Bataille, Blanchot, Beckett en Bernhard is het nu tijd om Benjamin aan mijn persoonlijk pantheon van Dragers van Waarheid toe te voegen. Momenteel ben ik bijna aan het einde van A Critical Life, de intellectuele biografie van Eiland en Jennings en vanaf de eerste bladzijden weet je dat je met een uitzonderlijke intellegentie te maken hebt. Ik ben er nu al zeker van dat 2016 grotendeels in het teken zal staan van de lectuur van zijn werken. Het heeft er zelfs al toe geleid dat ik al meer dan de helft van zijn Ursprung des deutschen Trauerspiels nu achter de kiezen heb, een moeilijk en ondoorgrondelijk werk, waarvan ik bij eerste lezing niet durf zeggen dat ik het begrijp.

(Een ironisch mooi maar ook wreed detail is dat dat werk deels was geïnspireerd door Carl Schmitts soevereiniteitsleer en dat Benjamin het hem bij verschijnen heeft laten opsturen. Uiteraard kon de verstokte antisemiet die Schmitt, zeker toen toch, was, het niet over zijn hart krijgen om hem een bericht terug te sturen. Bij Schmitts overlijden werd - haast natuurlijk, zou ik durven zeggen - een volledig geannoteerde Ursprung in zijn persoonlijke bibliotheek teruggevonden.)

Het belangrijkste is, zoals steeds wanneer je een denker en schrijver van dat onvergelijkbare kaliber ontmoet, dat je nieuwe manieren van zien, horen en begrijpen aangeleerd krijgt, terwijl tegelijk vermoedens die al heel lang ondergronds in je cerebellum sluimerden door 's mans pregnante en nauwkeurige omschrijvingen nu naar de oppervlakte van je denken worden gestuwd. Het moet er uiteindelijk toe leiden dat ik een nu al veel te lang uitgestelde taak ga moeten volbrengen, namelijk het onder de knie krijgen van de Duitse taal. Een titanenopgave, maar een die zich elke dag op mijn reis door de literatuur meer en meer opdringt. Franse en Engelse vertalingen zijn allemaal wel goed en wel, maar een confrontatie met iemands denken in het originele kader is een wereld van verschil.

De grootste aantrekkingskracht van Benjamin is wellicht voor mij dat de man in echt alles geïnteresseerd was. Vreemd genoeg - of juist niet - heeft dat er toe geleid dat hij ondanks vriendschappen met Scholem, Adorno en Brecht tijdens zijn leven nauwelijks begrepen werd en ergo zijn literair bestaan grotendeels in de marge heeft moeten doorbrengen, net omdat hij altijd mordicus (en ook dat kon hij onderbouwen) weigerde om zich in een hokje te laten duwen en zijn interesses te bundelen in een specialisatie. Hij was de man die altijd tussen twee stoelen viel en in tegenstelling met de rigide denkstructuren van zijn tijd- en lotgenoten de paradoxen net opzocht, in plaats van deze als onoverkomelijk te beschouwen. Tijdens en na de Nazimachtsgreep leefde hij dan ook van niet meer dan aalmoezen van gulle gevers en tijdelijke opdrachten waar hij zelf nauwelijks achter stond. Zijn grote productie is daar misschien wel een rechtstreeks gevolg van. Het tekent hem bovendien dat de kwaliteit van de stukken die hij puur om te overleven moest schrijven bijna elke hedendaagse criticus in de schaduw stellen.

Het laatste stuk van de biografie, die Benjamins langzame wegzinken in depressie en andere aan de ziel knagende ziektes beschrijft (waarvan honger en dorst vaak niet de minste waren) is van zo'n grote treurnis dat ik soms nog amper de moed had om door te lezen, vooral ook omdat je weet dat alles eindigt in een anonieme hotelkamer met het nemen van zijn eigen leven. Het zegt ook veel over zijn zogenaamde medestanders van de latere Frankfurter Schule (Adorno, Horkheimer), die zich daarna voor toch minstens een deel op zijn denkbeelden hebben gebaseerd, dat ze zijn immigratie naar Amerika zo lang mogelijk hebben uitgesteld omdat ze zijn intellectuele rivaliteit in hun onstabiele positie van émigrés daar niet konden hebben. Het zat Adorno overigens ook niet lekker dat zijn echtgenote Gretel een van de hardnekkigste correspondenten en steunpilaren van Benjamin was. Horkheimer maakte dan weer deel uit van de fractie op de universiteit van Frankfurt die Benjamins Ursprung afwees als doctoraat en heeft dat tijdens Benjamins leven laf nooit durven vertellen. De kleinheid van mensen uit zich vooral tegenover de waarlijk groten. Het heeft mijn intuïtieve antipathie tegenover de Frankfurter Schule, die ik op zijn minst gedeeltelijk verantwoordelijk houd voor de linkse uitwassen die nog tot op vandaag doorgaan (zie ook Habermas' vete met Sloterdijk) er zeker niet minder op gemaakt.

Omdat zulke openbaringen nooit op zichzelf staan wil het toeval dat ik gisteren ook het doctoraat van Lieven de Cauter, De Dwerg in de Schaakautomaat - Benjamins Verborgen Leer voor een tamelijk zacht prijsje op de kop heb kunnen tikken. Waarna ik een straat verder op Benjamins eigen Lumière pour Enfants stootte, een transcriptie van zijn radio-uitzendingen voor kinderen (Jostein Gaarder mag zich diep schamen tegenover Sophie als je die stukken leest). Het is gelukkig niet altijd kommer en kwel.

Niettemin stemt het toch zeer droevig dat het bijna vijfenzeventig jaar na Benjamins dood nog altijd niet mogelijk is om dat soort wijdvertakkende stukken, die culturele kritiek, filosofie en theologie in elkaar vlechten, aan pers en academia te slijten. Ik zou zelfs durven stellen dat met de huidige steile neergang van de cultuur en de immer voortschrijdende verarming van het ervaringsleven - die overigens al in de jaren dertig van de vorige eeuw door Benjamin werden voorvoeld - zulke methodes en schrijftranten in de nabije toekomst nog verder terrein gaan verliezen.

2015 in Muziek

Hoewel ik zoals altijd in 2015 veel uitstekende muziek heb mogen aanhoren (gewoon omdat ik nu eenmaal ontzettend veel muziek luister), ben ik er voor het eerst niet in geslaagd om tien platen te nomineren die ik dit jaar de moeite waard vond. Veel ietwat interessante en vaag behaaglijke, maar niet uitzonderlijke platen: zo heb ik er heel veel gehoord. Het waren meestal juiste deze die het bij de meeste critici - of wat daar nog voor doorgaat - tot plaat van het jaar hebben geschopt. Ik vond ze overhypet, overschat en - een gewone gang van zaken in 2015 en vorige jaren - in het spotlicht gekatapulteert om de verkeerde redenen. Jlin's Dark Energy, zowat overal luid tot plaat van het jaar uitgeroepen, slaagde erin om footwork en juke van alle passie en sex te ontdoen. Visionists Safe, waarvan ik op basis van 's mans twee voorgaande ep's veel had verwacht bleek een herhalingsoefening. Hetgeen ook geldt voor Basinski's The Deluge. Zelfs de samenwerking van Fennesz en King Midas Sound kon amper op tegen het monumentale meesterwerk dat Kevin Martin vorig jaar op zijn conto schreef. De nieuwe Sunn 0)))? Wederom getapt uit hetzelfde vaatje. Het ergste nog was oude held Kode9, die met Nothing een gewoonweg vervelende plaat afleverde. Voor zoiets bestaan geen excuses. De nieuwe Carter Tutti Void was ook al een teleurstelling, met een ontzettend lelijk geluid erbovenop. Prurients Frozen Niagara Falls was bombastisch en extreem, maar ook weinig meer dan dat. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. 2015 was vooral het jaar van de teleurstelling en ontmoediging.

Het is dan wellicht geen toeval dat een groot deel van de muziek die ik dit jaar heb gekoesterd bestond uit oud werk. De overdonderende hoeveelheid Soundcloudtracks die Richard D. James dit jaar gratis aan de wereld prijsgaf was een goudmijn aan inventie en originaliteit en ik vond het meeste van dat archiefmateriaal vele malen beter dan Syro en de twee nakomers waar hij dit jaar mee op de proppen kwam. Bovendien belooft deze schat nog vele jaren luisterplezier.

De selectie die Trevor Jackson met Science Fiction Dance Hall maakte uit onvermoed spannend en onterecht halfvergeten On-U Sound-materiaal heeft dit jaar denk ik het meeste uit de luidsprekers geknald. Adrian Sherwood was en is een pionier en een held. Ook mooi was dat meer dan twintig jaar later, en na het overlijden van John Balance en Peter Christoperson, nu eindelijk de bedoelde mix van Backwards van Coil, ooit geprojecteerd als opvolger van Love's Secret Domain, het licht heeft mogen zien.

Als ik het dan heb over de platen die daadwerkelijk op 2015 gedateerd kunnen worden is zeker de gezongen terugkeer van Jim O'Rourke het evenement van het jaar. Simple Songs is een zeldzame parel van een plaat: rijk gearrangeerd, puntgaaf afgemixt en met scherpe teksten waarin de man zichzelf niet spaart. Wat wil een mens feitelijk meer? Een voldragen meesterwerk zoals je ze nog zelden tegenkomt.

Van de nieuwe lichting jonge rockhonden heb ik alleen het chaotische maar verschroeiende Holding Hands with Jamie van Girl Band onthouden. Ware jeugdige Sturm und Drang met gitaarnoise en monotoon-cynische zang die het beste van Sonic Youth en The Fall in herinnering brengt. Gewoon lekker rammen en roepen met het volume op elf.

Qua electronica was de oogst toch wel zeer teleurstellend dit jaar. Daarvan heb ik de stompende en ultra-opwindende studiosessie van EEK - Islam Chipsy et consortes - onthouden. Na enkele niet minder explosieve live opnames herinnert Kahraba je eraan dat Egypte en Cairo naast brutale dictaturen en fundamentalisme ook fantastische muziek kan voortbrengen die moeiteloos aansluit op courante vernieuwingen zonder de eigen wortels te verloochenen. Electro Chaabi heerst! Ook origineel was The Swedish Congo Record van Peder Mannerfelt, die besloot om The Belgian Congo Records Of The Denis-Roosevelt Expedition over te doen met post-2000 technologie en daarbij niet in de val van de hyperrealiteit trapte.

Mijn elektronische plaat van het jaar is echter het bevreemdende, beklemmende, ronduit verbluffende Communion van Rabit, een plaat die klinkt als de muziek die weerklinkt op de verlaten planeet die de soldaten van Aliens gaan verkennen. Wellicht de soundtrack die gered wordt van een nog pingende harde schijf als buitenaardsen ooit op bezoek komen op een volledig van menselijke wezens gezuiverde planeet Aarde. Een van de weinige platen die klinkt als zijn tijdperk, waarin de technologie de ziel van de soort die haar heeft voortgebracht langzaam maar zeker aan het kannibaliseren is.

Ten laatste waren er drie platen die nauwelijks boven de stilte uitstijgen, maar misschien net daarom zoveel indruk vermochten te maken. Akira Rabelais laat op zijn versie van Harold Budds The Little Glass weer eens horen wat voor een volslagen uniek en gevoelig artiest hij wel is. Philip Jecks Cardinal is pure ambientmagie die oscilleert tussen gloeiende extase en onderhuidse horror. En AMM'ers John Tilbury & Keith Rowe twijfelen op Enough Still Not To Know drie cd's lang tussen stilte, muziek en louter gebaar, zoals het pure poëzie betaamt.

(...) we must remember that there was thinking before the right and before the left, and there will be thinking after (...)

"Technology is disruptive because the pace of its evolution and its transfer to society (so-called “innovation”) has become extremely rapid, causing what Bertrand Gille called the social systems (law, education, political organization, forms of knowledge, and so on) to always arrive too late. Now, it might be objected that, as Hegel said, the owl of Minerva flies only at dusk — and hence that philosophy has since long ago always arrived too late. Certainly. But I believe that today, in this disruption, this lateness is unsustainable and irrational, and that it must be in advance overthrown, not by rejecting technology, that is, exosomatization, which could only be purely illusory, but by elaborating a new politics (...)."

Geen Murakami-fan maar dit is zeer subtiel.

De gedachte daarna: Wat zegt het over Engeland dat ze deze twintig schijtplaten in de hitparade schieten?

De gedachte dáárna: Wat zegt het over The Quietus dat ze deze man zijn tijd verspillen met zulke onmuziek?

In elk geval zou ik, na onder dwang naar deze hoop stront te hebben moeten luisteren, voor de rest van mijn leven in een lang grijs gewaad een Zentuin gaan harken.

Opeens blijk je dan toch wakker geworden te zijn in de Geschiedenis . Mensenmassa's stromen Europa binnen. Meer dan een millennium na de ondergang van het Romeinse Rijk. Eindelijk beweging in die gevaarlijk traag pompende aderen van het Avondland. Krijgt die ouwe Spengler toch nog gelijk. Interesting times. 

De wereldeconomie gaat dit jaar maar 3,1% groeien. Mooi zo! Ik zal pas blij zijn als hij helemaal niet meer groeit en we eindelijk eens gaan beseffen dat eindeloze groei niet langer een hanteerbaar concept is op een eindige planeet. Dat Elon Musk en Bill Gates, liefst vergezeld van de hele politieke klasse en het Wall Street gespuis (en als het even ook een plaatsje vrij houden voor Bono), gerust in een elektrische raket bestuurd door Windows 37 naar Mars vliegen en ons arme stervelingen hier achterlaten. Zijn we tenminste af van dat gezeik over Beter, Sneller, Groter en Meer.

"Grown adults, people who can tie their own shoes and are allowed to walk in traffic, seriously believe that we're walking a tightrope between existential risk and immortality.
Some of them are the most powerful figures in our industry, people who can call up Barack Obama about the dangers of nanotechnology, and Obama has to say “Michelle, I need to take this.”
“Barack, it is three o'clock in the morning."
“I know, but this guy is scared of sentient artificial intelligence and he's a huge contributor.”
And then Obama just has to sit there and listen to this shit."

"Tech culture is like a deadbeat who lives on your basement sofa. You ask him:
“When are you going to do all those things you promised?”
“Oh, wait until everyone has a computer.”
“They do.”
“Okay, I mean wait until they're all online. ”
“They are. Why isn't the world better?”
“Well, wait until they all have smartphones... and wearable devices,” and the excuses continue.
The real answer is, technology hasn't changed the world because we haven't cared enough to change it."

Absoluut prachtig stuk.

"(...) He Weifang, a law professor from Beijing, put it succinctly: “As an organisation, the Party sits outside, and above the law. It should have a legal identity, in other words, a person to sue, but it is not even registered as an organization. The Party exists outside the legal system altogether.” (Richard McGregor, The Party, London: Allen Lane 2010, p. 22)" (via)

Et voilà, daar heb je Agambens definitie van soevereiniteit. 

Ik ga het blijven zeggen tot ik er bij neerval: Meer Agamben lezen, mensen!

(Ik ben zoals men weet geen Zizek-fan, maar zijn opmerking in het artikel dat Griekenland momenteel de keuze heeft tussen een militaire of een neoliberale dictatuur is, hoewel niet noodzakelijk waar, het punt van waaruit er over iets nieuws kan nagedacht worden.)

Net terug van vakantie en ik kan gratis en voor niks de nieuwe Wilco-plaat downloaden. Fijn!

Overigens niks spectaculairs aan. Gewoon een nieuwe Wilco, ergo Tweedy Stardust and The Wilco's from Mars.

Omdat alleen Twitterlafaards hun woorden terugnemen, blijf ik bij onderstaande tirade. Maar nu terug even naar de realist in mezelve. Twee dingen lijken overduidelijk. Wie niet meekan met de Euro moet maar even ineen hoekje gaan grienen en langs de kant blijven staan. Griekenland in de Eurozone houden is dan ook enkel een tijdelijk lapmiddel. In de toekomst, nabij of veraf, gaat het land er hoe dan ook uit. Eerst even volwassen worden, dan zien of je het aankunt.

Wat nog belangrijker is, de waarde van de Euro moet op zijn minst voor een tijd omlaag (een devaluatie dus), samen met - dat is onvermijdelijk - de levensstandaard van de bevolking. Wil het continent in de komende jaren op wereldvlak nog een rol spelen, dan lijkt me dat de enige eerlijke oplossing. Tijd om te beseffen dat als je per se de grote pief wil blijven uithangen, je daar de nodige offers voor moet brengen. Voor velen die zich nu met hun dubbele en driedubbele leningen de koning te rijk wanen in de consumentenhemel gaat dat een koude douche worden. Bijkomend voordeel is dat zo een ingreep die Duitsers een toontje lager gaat laten zingen, want ze profiteren al veel te lang van de economische zwakke Europese landen. Het zou ook verhinderen dat Oost-Europeanen hier schandalig onder de prijs komen werken.

Laat ik er nog een derde niet economisch punt aan toevoegen. Tijd om nieuwe vrienden te maken in India en China. We hebben geen nood meer aan immigratie uit de Maghreb en het Nabije Oosten. Dat brengt zowel economisch, sociaal als cultureel niks op. Over Afrika wil het zelfs nog niet hebben. Als we aan de Grieken verwijten dat ze uit de staatsruif vreten, waarom durven we dat dan niet opleggen aan migranten? Je komt naar hier om te werken en bij te dragen. Anders blijf je maar weg. De plaatsen zijn beperkt. Eerst je eigen land op orde brengen. Hebben onze voorouders ook moeten doen. Om maar te zeggen: Eurasia is de toekomst. We've got the knowlegde, they got the work ethic. Niks dan voordelen. Dus: weg met dat blanke superioriteitsgevoel. Ben je niks mee. Bovendien is er niks beter dan een cultuurshock om de zaken even op een rijtje te zetten.

Klinkt dat allemaal niet politiek correct en veel te rechts? Spijtig.

Dat de Grieken een grotesk stelletje incompetenten zijn en dat corruptie daar meer voorkomt dan het betalen van belastingen, zal allemaal wel waar zijn. Maar ik ben er nog zekerder van dat de Duitsers wraakzuchtige klootzakken zijn. Leren sommige volkeren het dan nooit?

Europa mag dan een droom zijn waar ik nooit in geloofd heb, maar wat we de laatste maanden hebben mogen aanschouwen stoot gewoon tegen de borst op een manier die onder normale omstandigheden tot revolutionair geweld leidt. Was ik een Griek, dan ging ik elk filiaal van DB tot op de grond platbranden.

Jezus, wat een puinhoop is dit Europa! Je bent ondertussen beschaamd een inwoner van dit continent te zijn.

Vier goede redenen om een boek te kopen

Een. Omdat er een cd vanachter in steekt; Henri Chopin een tekst heeft bijgedragen; Nietzsche in grote vette letters wordt geciteerd; de bladspiegel iets van Semiotext(e) weg heeft; en de grote gedachten, geheel naar Franse slag, niet geschuwd, ja, zelfs aangemoedigd, worden (Etant Donnes, Wonderland).

Twee. Omdat je een boek waarin het bestaan van de wereld ontkend wordt, in huis moet hebben (George Berkeley, Principles of Human Knowledge and Three Dialogues).

Drie. Omdat je nog nooit iets van de schrijver hebt gelezen en vijf euro geen geld is (Botho Strauss, Congres).

Vier. Omdat je wilt weten wat er, behalve een stevige portie lijden, nodig is om er een te worden (The Penguin Dictionary of Saints).

Dolphy, Coltrane, Monk, Davis en zo vele anderen hadden de wereld allang verlaten. Met het overlijden van Ornette Coleman wordt een tijdperk afgesloten dat feitelijk dat de facto weeral dertig jaar of meer achter ons ligt, toen vernieuwing, creativiteit, radicaliteit en Vrijheid nog echt iets te betekenen hadden. Wie vandaag zijn plaat The Shape of Jazz to Come zou noemen is louter belachelijk. Toen klonk dat als een belofte die waargemaakt kon worden. En met Free Jazz gewoon waargemaakt werd.

Terzijde is het gewoon een schande dat ik dit moest vernemen op een blog, in plaats van via de media, die zoals gewoonlijk liever hun 7 must hears van de week benadrukken. Terwijl je weet dat geen een ervan nog maar lichtjaren in de buurt komen van de prometheïsche kracht van enkele seconden Ornette. Ach, laat ze stikken in hun geestdodende kitsch. Hij die weet zet straks 'Lonely Woman' op.

Ikzelf ga een dezer de volledige Live at The Golden Circle nog een keer door mijn systeem laten razen. 

Amen, Brother.

Mensen die zich vaak vervelen zijn maar al te vaak ook vervelende mensen.

"People drop in and out 
of your sight
And that's what you call 
a radical life"

Geen schijn van kans dat iemand in 2015 nog een betere plaat uitbrengt.

Model 500 - Digital Solutions

Officieel had je de hoop nog niet opgegeven dat Juan Atkins nog ooit met een dijk van een plaat ging komen. Maar de kans was de laatste jaren, zeker na het debacle Borderland, wel erg klein geworden. Een tijd geleden zag ik hem live in een laptopduet met Moritz von Oswald. Hoewel de grote dagen van  3MB niet herleefden, zat op dat optreden toch veel meer snee dan verwacht. Licht aan het einde van de creatieve tunnel?

Met het uitstekende Digital Solutions is dan opeens alle twijfel weggenomen. Uiteraard leunt 'Magic' Juan op een eigen revolutionaire erfenis en kan hij op het gebied van elektronische muziek gewoon doen wat hij wil. Toch bespeur je nergens op deze plaat een gevoel van nostalgie. Dat komt ook omdat Atkins' innovaties ondertussen dermate gemeengoed zijn geworden dat hij altijd bij de tijd klinkt.

Het totaalgeluid is, ondanks de altijd verplichte nachtdonkere electrosluipers, optimistisch en de meer uptempo tracks grijpen terug naar de klassieke Berlijnse technotrance van 'Cosmic Courier' en de hoogdagen van Tresor. Zoals in zijn eigen beste dagen blinkt Atkins bovendien uit in het soort magische, post-impressionistische synthlijnen die we sinds Kraftwerk, YMO en de vroegste Detroit techno niet vaak meer mochten horen.

Als je daar nog Mad Mike Banks (die voor enkele nummers het ritmische skelet aandraagt) als co-producer bijtelt, krijg je dus de beste en meest coherente Detroit techno langspeler in werkelijk jaren.
 

Comes a hero
Soul possessed a thousand times
Only he could rescue rector
Only he could save inspector
And this hero was a strange man
"Those flowers, take them away" he said
"They're only funeral decorations
And oh this is a drudge nation
A nation of no imagination
A stupid man is their ideal
They shun me and think me unclean,
unclean"

I have saved a thousand souls
They cannot even save their own
I'm soaked in blood but always good
It's like I drunk myself sober
I get better as I get older

- The Fall, Spectre vs. Rector

“Moderation will protect us against the twin dangers of visionary expectations from politics and unmanly contempt for politics.”

Wijze woorden van Leo Strauss. Zeker in een tijd dat politici (het woord 'verkozenen' is misschien beter, want een politeia dat concept waardig zie ik zelfs niet aan de verste horizonen opdoemen) ofwel nog steeds denken dat ze de wereld gaan veranderen (terwijl het nu toch al een tijdje andersom is), ofwel nog enkel de dienaars van economische krachten en machten zijn. Dat onze huidige generatie politici unmanly is behoeft zelfs geen commentaar. 

Stukken interessanter dan eender welk nieuws over de middeleeuwse malloten van IS, dit. Mocht het waarheid worden dan zitten we pas met een echt probleem. Overigens denk ik dat het bijna onvermijdelijk is (net als de uiteindelijke ondergang van het Saoedische koninkrijk). Is het niet morgen dan wel later. Laten we maar hopen dat er plannen klaarliggen om zulks op te vangen (hoewel ik elke dag meer betwijfel of het soort politici - het woord is, vrees ik, te hoog gegerepen - dat de plak zwaait sinds 2001 tot meer in staat is dan paniekerige ad hoc maatregelen).

Dat werd ook wel eens tijd.

"There comes a time in a man's life when to get where he has to go - if there are no doors or windows he walks through a wall."

- Bernard Malamud

“nothing is as important as the Box of Organised Knowledge, which is acronymised into Book.”

- Anthony Burgess

"If Charlie Hebdo were a man, not a magazine, he would be torn to pieces in any Middle East nation into which he ventured. And what does a mindless West offer as the apotheosis of democracy?
Four million French marching under the banner “Je Suis Charlie.”

Hoe ver is het gekomen dat je bij Pat Buchanan ten rade moet gaan voor een correcte diagnose?

"Als dokter Papandopoulos me nu toevallig naar mijn gezondheid zou vragen, naar de oorsprong van mijn trauma's, van mijn angsten, zou ik hem een duidelijk en ondubbelzinnig antwoord kunnen geven: luciditeit."

- Danilo Kis, Zandloper.

Eigenlijk was het voorspelbaar. Voor even moet en zal men Charlie zijn. Wie vindt dat die jongens van Charlie Hebdo misschien zelf ook wel een beetje schuld hebben aan hun eigen ondergang, wegens mordicus, na het platbranden van hun kantoor, toch verder provoceren, die wordt nu gestigmatiseerd als een onverdraagzame. Het toont weer eens aan dat over wat politieke waarden echt betekenen en inhouden nauwelijks langer dan een milliseconde wordt nagedacht en dat het altijd weer louter om de symboolwaarde gaat. Dan staan ze allemaal op straat. Dat racisme, discriminatie en marginalisering van heelder, al dan niet aan migratie gerelateerde, bevolkingsgroepen al even antidemocratisch en illiberaal is, daar moet je bij die demonstranten niet mee aankomen. Ik ben er overigens van overtuigd dat wanneer deze storm is gaan liggen, die fenomenen gewoon verder gaan, alsof er helemaal niks gebeurd is.

Wat mij vooral opvalt aan die zogenaamd satirische cartoons is wat voor een laag, bijna infantiel, en op zijn best adolescent niveau die afbeeldingen halen. Akkoord dat je voor slechte smaak en flauwiteiten niet neergeschoten hoeft te worden, maar zulk vertoon tot het toppunt van de verdediging van democratische en liberale waarden verdedigen, gaat toch ook wel wat ver.

Dat de islam dringend een moderniseringsoperatie nodig heeft gaat geen mens ontkennen. Dat islamieten in het algemeen al even dringend mogen gaan ophouden met voortdurende de vermoeide rol van slachtoffer te spelen al evenmin. Dat we geen lessen hebben te ontvangen van de meeste islamitische staatslieden (nu ja) als het op respect voor rechten en plichten is al even waar. Maar wat je zal zien - en ik zie daar zelfs op lange termijn geen verandering in komen - is dat iedereen nu heel staat te roepen om toch hun minuutje in de media niet te missen en overmorgen overgaat naar de orde van de dag.

Erdogan gaat gewoon verder met het opsluiten of aftuigen van journalisten. Netanyahoo (sic) gaat gewoon de betonmixers verder laten draaien en nederzettingen bouwen en de bulldozers laten aanrukken om sowieso al weinig meer dan bouwvallige Palestijnse huisjes plat te walsen. Wahabieten zullen de huid van andersdenkende bloggers tot bloederige pulp blijven slaan. Europeanen gaan gewoon lekker verder met buren die een andere gelaatskleur hebben als Fremdkörper te behandelen. En de Amerikaan, hij rolde verder met zijn spierballen. Na al het lawaai en straffe verklaringen zal weer eens blijken dat ze er helemaal niks van geleerd hebben. Plus que ça change, plus que ça reste la même chose.

"Your hands are like dogs, going to the same places they've been. You have to be careful when playing is no longer in the mind but in the fingers, going to happy places. You have to break them of their habits or you don't explore; you only play what is confident and pleasing. I'm learning to break those habits by playing instruments I know absolutely nothing about, like a bassoon or a waterphone."

Dit citaat van good ol' Tom Waits gaat dan misschien over de regels voor muzikale autodidactiek, maar in feite is het een recept voor het ware goede leven. Het goede leven dan gedefiniëerd als retroactieve opbouw van een grond. Wie zijn eigen 'eerste principes' wil vinden, moet eerst de wereld in. Daarbij kiest men net voor die paden die elke keer weer een andere normafwijkende richting uitsturen en nieuw grond-gebied verkennen. Pas als al die onbekende wegen en schimmige territoria steeds weer blijken te leiden naar dezelfde plek, heb je gevonden waar het je in eerste instantie om te doen was: jouw norm. Wie daarentegen begint van eerste principes zal ofwel volledig verstarren, en ten slotte verstenen, ofwel moeten herkennen dat die de oorspronkelijke principes niet de juiste waren en verplicht zijn op zoek te gaan naar alternatieven, een realisatie die de nodige nederigheid tegenover de waarheid impliceert. De adder on het gras? Dat dat proces heel je leven steeds weer opnieuw begint en waarschijnlijk - uitzonderingen bestaan wel degelijk - tegen dat je je laatste adem uitblaast nog niet voltooid is. De tragedie? Dat heel wat mensen niet in staat (willen?) zijn om die reis zelfs maar aan te vatten.

“Kitsch causes two tears to flow in quick succession. The first tear says: How nice to see children running on the grass!
The second tear says: How nice to be moved, together with all mankind, by children running on the grass!”

- Milan Kundera, The Unbearable Lightness of Being.

Ik heb het hier al vaker geschreven en ik zal dat blijven doen, hoe rechts of politiek niet-correct iedereen dat ook mag vinden. De aanslagen en moorden die we nu te verwerken krijgen mogen dan vanuit westers liberaal standpunt schandalig en gruwelijk zijn, dat zijn ze allerminst voor de mensen aan de overkant van de Middellandse Zee. Bij ons is het verlies van geloof en bij uitbreiding ongeloof normaal. In de rest van de wereld is geloof en religie de maatstaf. Zolang we niet willen beseffen dat de wereld niet meer rond de navel van de Verenigde Staten en de Europese Unie draait, zal dit blijven gebeuren. Het idee dat iedereen democratie, vrije meningsuiting en vrije individuele levenskeuze moet en zal omarmen is de meeste mensen en volkeren op deze planeet volkomen vreemd. Wie er niet in slaagt om daar respect of op zijn minst begrip voor op te brengen, kan in de toekomst nog veel meer van deze toestanden verwachten. Laat ik er tevens ook op wijzen dat dit soort geweld in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw bijna dagelijks de krant haalde. Enig historisch besef zou dus ook al een beetje helpen om in te zien dat de wereld niet is veranderd sinds die tijd gewoon omdat het internet (blijkbaar voor velen de nieuwe religie) in tussentijd zijn entree heeft gemaakt.

De oorlog die de Verenigde Staten, met assistentie van veel westerse landen, in Irak en Afghanistan heeft ontketend (dan nog deels op leugenachtige basis) heeft tot op de dag van vandaag volgens de meest conservatieve schattingen direct en indirect meer dan een miljoen slachtoffers geëist (dat is dus alsof één tiende van de Belgische bevolking in relatief korte tijd wordt weggevaagd). Als we omgekeerd het aantal slachtoffers in het westen tellen, dan moeten we toch allemaal eens gaan beseffen dat zelfs diegenen in het westen die het op socio-economisch vlak niet getroffen hebben in een relatief paradijs leven. Wie de vergelijking met een gemiddelde Irakees of Palestijn niet durft te maken, hoe democratisch, medelevend en begripsvol is die persoon eigenlijk? En laten we allemaal een mea culpa slaan, want, eerlijk is eerlijk, niemand doet dat. Dat is menselijk. Maar omgekeerd hebben we het blijkbaar veel moeilijker om die oefening te maken en gaan we door met de menselijkheid van elementaire wanhoop te onderschatten.

Het mag dan duidelijk zijn: Ik ben absoluut niet Charlie. Gewoon ook al omdat zulke emotionele uitbarstingen voor velen blijkbaar nog het enige moment zijn waarop ze lippendienst bewijzen aan de verdediging van de democratie. Dat ik daarmee op één hoopje kan worden gegooid met afschuwelijke xenofobische ex-folteraars als Jean-Marie Le Pen, dat is de echte tragedie.

Interessant artikel over Leo Strauss dat nogmaals aantoont hoe moeilijk het vaak blijkt om een correcte appreciatie te maken van denkers wiens filosofie (vaak gedwongen) mee-evolueert met de tijd en - een trek die mij altijd zeer heeft bevallen - hun kaarten nooit echt helemaal op tafel gooien. Het toont ook nog eens aan dat het na de feiten vaak moeilijk in te schatten in wat voor een verwarrende maatschappij sociologen en filosofen tijdens het interbellum, een tijd waarin de democratie nog allerminst een vanzelfsprekendheid was, moesten leven. Als, zoals men vaak schrijft, de 19de eeuw van 1789 tot 1918 heeft geduurd, is het misschien wel even waar dat we tot 1945 hebben moeten wachten voor de strijd tussen 19de-eeuwse en 20ste-eeuwse denkbeelden voorgoed gestreden was. Een oordeel over denkers die bijna de hele 20ste hebben meegemaakt (Strauss leefde van 1899 tot 1973, Heidegger van 1889 tot 1976) dat die periode van voortdurende socio-economische verandering en politieke slingerbewegingen niet in de overweging meeneemt kan enkel een partiëel oordeel zijn.

"IS executeerde in half jaar 1878 mensen"

Met de twintigste eeuw in het achterhoofd kunnen we gerust stellen dat we hier met amateurs te maken hebben.

2014 in Muziek

Om het er maar meteen uit te gooien: ik kan mezelf bij jaarlijsten nog maar weinig voorstellen. In 2014 heb ik - misschien voor het eerst - minder naar muziek geluisterd (en minder muziek gekocht) dan dat ik gelezen heb. Er zal zonder twijfel (hoewel!) veel uitstekende muziek geklonken hebben, maar ik heb dit jaar bij mijn sporadische steekproeven toch echt wel heel weinig vernieuwing gehoord. Dat een nieuwe Aphex Twin en de verkoop van de promo van een oude Aphex Twin, hoe spannend ook, mee van het belangrijkste muzieknieuws van 2014 uitmaakten spreekt boekdelen.

Veel erger dan dat, moet ik bekennen dat naar mijn mening het overgrote deel van de muziekkritiek (en ik lees die naar mijn aanvoelen dan nog veel te veel) heden ten dage nog nauwelijks het fandom overstijgt, hoe gesofisticeerd en soi-disant diepgaand men ook met woorden smijt. Het vocabularium waarmee men muziek wil kaderen en verklaren groeit elk jaar aan, de zinnige teksten erover nemen elk jaar af.  Maar toegeven dat ze ook allemaal niet meer weten: ho maar!

Feitelijk heb ik dit jaar enkel de artikels van Ian Penman over Kate Bush, Elvis en Charlie Parker echt graag gelezen. Twee van die artiesten, met wie ik dan bovendien feitelijk niks heb, zijn dood. Ik mis elk jaar een beetje meer een discours dat muziek op een andere manier duidt en verklaart dan met het vermoeide instrumentarium van invloeden en betekenis. Misschien mis ik ook gewoon muzikanten die hun mond houden over hun creaties en de muziek zelf haar werk laat doen. Dat komt er natuurlijk van als je in een maatschappij leeft waar de korte termijn nog het enige is waar mensen mee bezig zijn. Als je dan als ikzelf gelooft in zorgvuldige evolutie, langzame rijping en bedachtzame (in de zin van: niet uitgaan van gemakkelijke causale verbanden) beschrijving, dan word je elk jaar een beetje meer wakker in een wereld waar nog enkel hysterie (Look at that!) en egocentrisme (Look at me!) heersen.

Hieronder de vangst van 2014, waarbij ik me erop betrap dat er voornamelijk muzikanten in het net verstrikt zijn geraakt die vaak al langer meegaan. In niet bepaalde volgorde. Behalve dan dat overrompelende Swans-monument, want dat is echt het beste dat ik sinds Bish Bosch heb gehoord.

Swans - To Be Kind

Na een aantal volledige, twee uur durende, onderdompelingen in dit bezw(a)(e)rende opus - dit is niet zomaar een plaat, nee - weet ik nu al dat To Be Kind nog jaren een van mijn muzikale steunpunten gaat blijven. Als een kopstoot na een orgasme. Of vice versa.

Gazelle Twin - Unflesh

Vrouw, lichaam en electronica. Conversatie of confrontatie?

The Skull Defekts - Dances in Dreams of the Known Unknown
The Skull Defekts - Street Metal

De hoekige en hypnotische proto-wave van Can en andere krautrockers herrijst als heidense Zweedse oerrock.

Valerio Tricoli - Miseri Lares

Pikdonker ondergronds elektroakoestisch landschap dat de innerlijke ruimte ten gronde verkent.

Wolves in the Throne Room - Celestite

Duo ontmantelt eigen black metal epos tot er niet meer dan ijzige kosmische ambient overblijft.

Scott Walker & Sunn O))) - Soused

Gedroomde samenwerking die perfect uitvalt. Scott Walker blijft een eenzame Held.

Untold - Black Light Spiral

De smerigste, luidste en hardste technoplaat in jaren. Goor gewoon.

The Bug - Angels & Devils
The Bug vs Earth

Beter dan dit definitief statement wordt het niet meer voor Kevin Martin. Denk je dan. En dan trekt hij als nakomertje Dylan Carlson van Earth mee het dubmoeras in.

Pere Ubu - Carnival of Souls

Een mens zou nog vergeten dat David Thomas en de zijnen op gezette tijden in de luwte een weerbarstig meesterwerk afleveren.

Shinichi Atobe - Butterfly Effect

Man maakt plaat voor Chain Reaction, verdwijnt vervolgens dertien jaar, om dan terug te keren met een tijdloze technoparel.

Theo Parrish - American Intelligence

Niet dat dit nog enig bewijs behoefde, maar Theo Parrish is nu al jaren wel degelijk de allerbeste houseproducer ter wereld.

Black to Comm - Black to Comm

De beste drones van 2014 komen weer eens van Black to Comm.

Kassem Mosse - Workshop 19

Bijna kunst, deze verzameling delicaat opgebouwde housesculpturen.

Kasai All Stars - Beware the Fetish

Het aantal verschillende ritmes die dit 25 koppen tellend orkest uit Kinshasa in een nummer propt, daar komt een blanke zelfs niet op. Betoverend en bevrijdend tegelijk.

Fhloston Paradigm - The Phoenix

King Britt maakt met deze her-taling van Vangelis' Blade Runner zijn met voorsprong beste plaat ooit.

Janek Schaefer - Inner Space Memorial in Wonderland

Alsof je op vakantie bent in Vermillion Sands. Kosmische ambient op transcendentaal niveau.

Lana Del Rey -  Ultraviolence

Zo dicht bij de perfectie en volslagen terecht wereldberoemd. Ik ben er zelfs na deze nog betere tweede nog steeds niet helemaal van overtuigd dat Lana Del Rey wel echt bestaat.

East India Youth - Total Strife Forever

Barokke poptrance en dramatische synthballades voor landjonkers en andere estheten. Thank God for the English!

Population One - Theatre of a Confused Mind

Acht uitstekende minimale techno-excursies, met die unieke, mooi donkere Detroit underground touch. Kom daar nog eens om.

Na amper één nummer van Black Messiah geluisterd te hebben, vind ik dat het D'Angelo verboden zou moeten worden om zo lang geen plaat uit te brengen.

Blijkbaar zijn er heel wat mensen die de nochtans met nog redelijk eenvoudige wetenschappelijke speculaties onderbouwde plot van Interstellar niet begrijpen. In een bepaalde filmzaal geven ze zelfs korting als je hem een tweede keer wil gaan kijken. Hadden ze maar beter moeten opletten in de les fysica.

Overigens is het robuust avondvullend entertainment. Niet meer, niet minder. En Matthew McConaughey blijft een uitstekend acteur (Matt Damon heeft, bijna in de luwte, ook een sterke, voor hem subtiel atypische, rol). Haast vanzelfsprekend voor een grote (lees: dure) Amerikaanse film is het verhaal net iets te sentimenteel om echt grote ideeën te baren. Wel is het, denk ik, een mooie en intelligente weergave van de morele dilemma's en de fysische obstakels waarmee we geconfronteerd (zouden) (kunnen) worden (als) (wanneer) de aarde, zoals het er elke dag een beetje meer naar uitziet, definitief op de fles gaat. Maar 2001: A Space Odyssey is het in de verste verte niet. Not even close. Niettemin weet ik wel dat je niet zo mooi schermvullend in een zwart gat kan vallen achter het scherm van je laptop.

Vandaag een redelijk duur boek in albumformaat over Maurice Blanchot gekocht gewoon omdat er nog eens andere, nieuwe foto's in te vinden waren dan degene die je altijd weer opnieuw tegenkomt en op één hand kan tellen - een pre-internet fenomeen waar ik eerlijk gezegd jaloers op ben.

Het zijn foto's van een volledig vergeestelijkt mens, al oud toen hij nog jong was. Iemand van wie je vermoedt dat hij hogere - of diepere, een kwestie van perspectief - oeroude waarheden uit de ether kan onttrekken en dat er daarom bij zijn opmaak nauwelijks enige aandacht werd besteed aan het uiterlijke aspect. Een profeet die schrijft in onbegrijpelijke orakeltaal, wiens eenvoudigste woorden al nauwelijks te bevatten zijn. Alsof wat hij te zeggen heeft toch in dovemansoren moet vallen.

Na veel lezen blijft hij overigens een ondoordringbaar mysterie, eerder een ongrijpbare aanwezigheid dan een personage van vlees en bloed. Je kan je nauwelijks voorstellen dat hij heeft gepraat op een andere toon dan traag en bedachtzaam, sprekend in onberispelijke volzinnen die hij, voordat ze zijn keel en mond verlieten, al ontelbare keren had gedacht.

Wat William Gibson met België heeft is onduidelijk, maar na duidelijke verwijzingen naar de Belgische afkomst van Hubertus Bigend in de laatste trilogie, komt België ook weer voor in The Peripheral. Ook wel eens aangenaam om te vernemen dat er toch iemand is op deze planeet die zich op zijn minst inbeeldt dat België in de toekomst nog bestaat, al is het dan in de vorm van sinistere referenties.

Overigens, ondanks het feit dat ik nog steeds vindt dat Gibsons stijl er met de jaren alleen maar op achteruitgaat, is The Peripheral ten minste op science fiction-vlak opnieuw een absolute voltreffer. Eindelijk nog eens een Gibson waarbij je je regelmatiger dan je zou willen haast volledig in het donker bevindt. Het heeft mijn hersenen bijna honderd pagina's gekost om een beetje wegwijs te geraken in het bijna volledig virtuele decor van het boek. En ook na pagina tweehonderd zijn er nog regelmatig stukken waarbij je denkt: "Hoe moet ik me dit in godsnaam voorstellen?" en vooral "Wat gebeurt er hier in godsnaam?".

Je hebt Gibson toch altijd voornamelijk daarvoor gelezen. Na het strontvervelende Spook Country en het iets betere maar nog steeds zeer matige Zero History heerst nu toch vooral opluchting: de man kan het blijkbaar nog.

Jordan Hoffmann dient Heidegger op verwoestende wijze van antwoord. Wie filosofie reduceert tot een onderzoek over het zijn (en de zijnden) is een fascist, net zoals iedereen die verlossing verwacht van één enkel grondend element, of dat nu volk, religie, natie, klasse, ras of economie heet. Let wel: het zal me niet tegenhouden hem, net zoals Agamben, Celan, Levinas en Blanchot, te blijven lezen. Ik ben het namelijk erg graag oneens. Als de rest van de mensheid ook zo ver is, dan, maar alleen dan, zullen we in de eeuw van Deleuze leven.

"Where students in literature departments might once have been asked “What’s your theory?” we are now far more likely to be asked “What’s your archive?”

Zoals ik wel eens, boutadegewijs, pleeg te zeggen: Wie zijn de drie belangrijkste filosofen van de twintigste eeuw? Foucault, Foucault en Foucault.

Overigens lees ik verderop in het artikel het oxymoron "neoliberal rationality". Wanneer zullen die Amerikanen (en bij uitbreiding de Angelsaksische wereld en hun laffe slaafjes) toch eindelijk gaan snappen dat het neoliberalisme al even irrationeel is als het door hen verfoeide islamisme?  Het is niet omdat een ideologie gebaseerd is op berekening dat ze ook rationeel is. Elementary, dear Watson.

Ik wil trouwens nogmaals mijn mening benadrukken dat de eenentwintigste eeuw he-le-maal niet de eeuw van Deleuze gaat worden (zoals Foucault zichzelf onderschattend - en de mensheid overschattend? - zelf dacht), wel die van Foucault.

Verslavend, die Nicolas Gomez Davila.

"The fool is scandalized and laughs when he notices that philosophers contradict each other.
It is difficult to make the fool understand that philosophy is precisely that: the art of contradicting each other without canceling each other out."

"The philosopher becomes unbalanced easily; only the moralist tends not to lose his reason."

"Metaphysical problems do not haunt man so that he will solve them, but so that he will live them."

"The fragment is the medium of expression of one who has learned that man lives among fragments." 

En de allermooiste:

"The philosopher is not the spokesman of his age, but an angel imprisoned in time."

"Society until yesterday had notables; today it only has celebrities."

"What is difficult about a difficult philosopher is more often his language than his philosophy."

"Public political discussion is not intellectually adult in any country."

"Educating the individual consists in teaching him to distrust the ideas that occur to him."

"An education without the humanities prepares one only for servile occupations."

- Nicolás Gómez Dávila

Als Don Colacho een reactionair is, dan ben ik er ook één.

Hij heeft zo'n drieduizend van die aforismes. Ik zal het waarschijnlijk niet met alle drieduizend eens zijn. Maar welke mens, dat woord waardig, is het eens, te beginnen met zichzelf?

Ik kijk geamuseerd toe hoe de Amerikaanse eeuw, not with a whimper but with a bang, ten einde loopt in het Midden-Oosten. Ironisch toch hoe het wanhopig slecht geïnformeerde beeld dat de Amerikaan van deze wereld en zijn complexiteiten had, heeft en blijft hebben door het doldwaze, op leugens en desinformatie gebaseerde ingrijpen van Bush, Cheney, Blair en andere potsierlijke Lords of Darkness, er toe geleid heeft dat het déconfiture van de Christelijke Heilstaat nu met de steeds verder om zich heen grijpende Islamitische Staat zijn finale apotheose kent. Laatste update: de ware gelovigen knagen aan de grens van Turkije, het land waar Erdogan tot enkele weken geleden nog in het diepste van zijn gedachten zich al tot de Grote Ottomaan gekroond had.

The mind boggles dat die naïeve Amerikanen, een natie die nog geen 250 jaar op de kilometerteller heeft, echt hebben gedacht dat na de val van de muur in Europa het einde van de geschiedenis nu echt wel gekomen was. Met het evidente gevolg dat er nu peis ende vree zou heersen onder het wijze richterschap van de alom de zegeningen van de liberale democratie uitbazuinende Verenigde Staten van Amerika. Grenzen lagen voor eeuwig vast en iedereen zou zich als vanzelfsprekend neerleggen bij de idee van de good old Westphaliaanse natiestaat, stevig gestoeld op individuele vrijheden en eeuwige economische groei. Hallelujah!

Bleek dat deze zelfverklaarde profeten van het Omega der Beschaving er geen rekening mee gehouden hadden dat er best nog wel volkeren op deze planeet rondlopen die weinig ophebben met individualisme en vrije meningsuiting en die sinds mensenheugenis de stam, de clan en de geloofsgemeenschap (gebruik uw verbeelding en voeg daar nog de voorouders en de kaste aan toe) als primordiaal beschouwen. Wat een atavisme! Wat een primitieve gedachten! Reactionairen in dierenhuiden zijn het! En deze woeste en baardige kaftandragers geloven nog in brutaal fysiek geweld ook. In tegenstelling tot laffe precisieaanvallen met telegestuurde robotvliegtuigen rijgen zij de vijand aan het kromzwaard en zetten zijn hoofd op een stok, begraven de ongelovige met adem en al, en doen de Kalashnikov en granaatwerper bulderen dat het geen aan heeft. Je houdt het toch niet voor mogelijk? Dat zoiets in deze tijd van Facebook, smartphones en ongebreideld consumentisme nog mogelijk is. Dat Starbucks, McDonalds, Google en Apple dit niet hebben kunnen voorkomen! Haro!

Nog erger: in plaats van het superieure Westen rustig te laten knikkebollen in virtuele paradijzen en beschroomd, uit het zicht van de camera, Yeziri's, Sji'ieten, Assyrische Christenen en andere Koerden bij bosjes over de kling te jagen, durven deze bloeddorstige barbaren het aan om een Amerikaan, een Brit en een Fransman het hoofd van de romp te snijden. En dat zomaar in prime time! Men zou zich nog in de zongedroogde tomaatjes verslikken. Een hele fles cava verpest!

Misschien waait dat hele strijdgewoel nog wel over en wordt deze bloeddorstige veroveringsdrang alsnog in de kiem gesmoord. Maar, zonder in doemscenario's te willen vervallen, kan ik me evengoed gemakkelijk voorstellen dat een ontzaglijk groot gebied met als kardinale punten de Caucasus, het Arabische schiereiland, Turkije, de Maghreb en het Iraanse hoogplateau, met uitlopers rond de Sahara, Zuid-Siberië, Xinjiang en de grenzen van Indië binnenkort een grote oorlogszone is, waar diverse goddelijke wetten met elkaar in het strijdperk zullen treden. Geen boots on the ground? Dat wil ik nog wel eens zien als overmorgen de Saudi's voor de bijl gaan en de olie als bij donderslag opdroogt. De Iraanse olie zal opeens rijkelijk naar de Midwest vloeien. Khomeini, kom terug! Alles is vergeven!

De ultieme ironie van het lot is dan nog dat het overgrote deel van deze fanaten hun startkapitaal uit de zwarte kassen van de CIA, het Pentagon en diverse Amerikaanse senaatscommissies hebben verkregen. 

Nee, dat hadden ze niet zien aankomen met hun spionagesatellieten en permanente doorlichting van elke scheet die iemand op het internet laat vliegen. Julian Assange en Edward Snowden trouwens ook niet. En die jongens weten nochtans echt alles.

Interesting times.

"His list of things that disturb him include 'kids and choirs', 'predatory behaviour', 'ignorance' – and 'happiness'."

John Cale is zo te horen nog steeds op snee.

Q : Why do you think there’s such a close relationship with art & techno? Does Downwards or techno producers in general use artwork or installations as a way to put music into context to educate listeners who may refer to it as “soulless repetitive club noise”?

A: Don’t you just hate it when ART does that? Makes things legit. What happened to good old fashioned getting off your tits to soulless repetitive club noise? England’s artless sons and daughters were far happier then.

Regis is een held.

Dit zal zowat het enige verstandige stuk tekst zijn dat ik tot nu toe heb gelezen over het conflict in Gaza.

Het grootste probleem waarmee elke samenleving, maar de onze in zeer hoge mate, geconfronteerd wordt is dat mensen denken dat samenleven eenvoudig is en hun persoonlijkheid complex. Het is net andersom: samenleven is zeer complex, terwijl onze persoonlijkheid vaker dan niet zeer eenvoudig is. Het corollarium daarvan is dat een samenleving nooit tot ware bloei kan komen wanneer iedereen denkt dat hij uniek en de moeite van de complexiteit waard is.

"At the party for Barthes's 1977 inaugural lecture at the Collège de France, Foucault confronted Robbe-Grillet: 'I have you told you this already and I will say it again, Alain: when it comes to sex, you are, and always have been misguided!' Barthes rose to his defense, reminding Foucault that Robbe-Grillet was, at the very least, a pervert. Foucault replied: 'Ça ne suffit pas!' "

Werden ooit, in amper vier zinnen, drie karakters beter samengevat?

(uit: London Review of Books, 31 juli)

"Duizend maal liever verloochen ik mijn vrienden dan dat ik mijzelf moet verloochenen. Trouw blijven aan het eigen avontuur vereist op gezette tijden de vernietiging van verstikkende verbanden. Eenzaamheid is een voorrecht dat je je moet kunnen permitteren. Het geluk komt vanzelf."

- P.F. Thomése

Pinch B2B Mumdance

Toegegeven, het zijn harde tijden. Het is iets anders om dat op zo'n brutale en beukende manier te toonzetten als het duo Pinch en Mumdance. Pinch is een ouwe getrouwe die mee was met de eerste dubstepgolf. Mumdance is een jonkie dat kickt op metallieke, door techno en jungle geïnspireerde basmuziek. Samen met geestesgenoten als Beneath en Logos maakt hij het mooie (nuja) weer op onder andere Keysound, het label van Blackdown, dat de UK hardcore traditie nu al vele jaren probeert in stand te houden.

Op deze archi-ongenadige mix, die voornamelijk uit eigen werk voorleest, kom je er niet zomaar met de schrik vanaf. Op een dystopische achtergrond van dreigende hooverbassen en de sfeer van ruige achterbuurten en stinkende ondergrondsen ferm in het achterhoofd gebeiteld dreunt het duo je helemaal in het hoekje waar dreiging, angst en overspanning heersen. Als dat als een cliché klinkt, dan is dat omdat het dat ook is.

Het Underground Resistance van 'The Theory', de vroege nog niet gelikte 4Hero en verder zowat alle muzikale stijlen die de laatste vijfentwintig jaar op de dansvloeren van het Verenigd Koninkrijk zijn gepasseerd worden in de mixer gegooid en wat overblijft is een Spartaans aandoend technoaftreksel voor hopeloze en depressieve grotestadsmensen, een gemeen brouwsel dat Metalheadz-afdankertjes op halve snelheid paart aan ongenuanceerde hardcore-imitaties. Zelfs in Blade Runner schemerde er meer positiviteit door dan op deze door en door grimmige mix. Het ontbreekt hier op alarmerende wijze aan soul en emotie. Daar gaan obligaat ingemixte kreten als 'move your body' en 'oh yeah' niks aan veranderen.

Het probleem van deze mix is vooral dat hij aantoont hoezeer de huidige Engelse scene in een navelstaren, immer een creatieve cul-de-sac, is verzeild geraakt. Sinds het momentum van dubstep voorbij is en zich naar alle kanten van de wereldbol heeft verspreid, blijft men aan de overkant van het kanaal zoeken naar een waardige opvolger. De geest van jungle moet en zal herleven. De tijd heeft uitgewezen dat hoeveel moeite Engelse producers ook doen om originaliteit te distilleren uit de voortdurende mutatie van enkele vaste, nu al vele jaren meegaande elementen, het er de laatste jaren toch voornamelijk op neerkomt dat ze gewoon knarsende zielloze techno aan het maken zijn. Zichzelf opeten en de resulterende kak nieuw en spannend noemen is één ding. Aannemen dat we dat ook gaan geloven, is een brug te ver. Het verschil met de laatste, naar alle windstreken levenswil uitademende Hyperdub-compilatie kan niet groter zijn.

"Rick [Rubin] really over-simplified some of the parts that we thought were unique, and just made them very digestible. He's got this thing about representing the common man's ears—I'd rather jab the common man's ears. If we don't, we'll never get to a place where future music exists."

- Cedric Bixler-Zavala

Steeds vreemder toch dat de Verenigde Staten zich nog steeds als wereldleider beschouwen. Vietnam verloren. Uit Iran gejaagd als kleine stoute jongens. Irak dra een echt kalifaat - of nog erger een jaren aanslepende slachtpartij. In Afghanistan ondanks jaren borstklopperij niks klaargemaakt. De Krim niet uit Russische klauwen kunnen houden. Libië en Syrië veranderd in hele of halve failed states. Een groot deel van Centraal-Amerika in de greep van drugs, geweld en wreedheid. En bijna heel de wereld in economische depressie dankzij het geritsel van de slimme jongens van Wall Street. Wat een prestaties! Wat een daadkracht!

Plastikman - EX

Jezelf de geschiedenis van techno voorstellen zonder Richard Hawtin uit Windsor, Canada is onmogelijk. Als ik 'Energy Flash' zeg, weet iedereen: Joey Beltram. Als ik 'Can You Feel It' zeg, roept iedereen: Mr Fingers. Als ik 'French Kiss' zeg, weten zelfs dertienjarigen: Lil Louis. Net zo weet iedereen als ik 'Spastik' zeg, dat je met een van de hoekstenen van de hedendaagse elektronische dansmuziek te maken hebt. Het is amper te geloven dat het nu al meer dan twintig jaar geleden is dat de eerste Plastikmannummers door zweterige discotheken, rokerige kelders en betonnen hangars schalden. Ik heb nog mensen gekend die het Plastikmanlogo op hun arm lieten tattoeëren. Nu, meer dan tien jaar na de laatste langspeler en veel te lang na het laatste nummer, is Plastikman, toch altijd Hawtins grand project, terug.

Sindsdien is er veel veranderd. Hawtin heeft zich als hyperenthousiaste pionier van het digitale dj'en een beetje teveel verloren in hard- en softwareliflafjes allerhande, waardoor zijn dj-sets alleen nog voor doorgedreven geeks en hardcore technosolipsisten aangenaam tijdverdrijf zijn. Met zijn label M_nus heeft hij bovendien een ont-zettende hoeveelheid mediocere minimale techno naar de massa's gebracht. Zelf heeft hij het al jaren liever over concepten dan over muziek. En over dat kapsel van een tijdje terug zullen we maar zedig zwijgen. Laten we, met de blijde inkomst van een nieuwe Plastikman in het achterhoofd, het er op houden dat hij er niets kan aan doen dat zijn acolieten niet over 's mans enorme talent beschikken.

EX is dan opeens de eerste liveplaat van Plastikman. Opgenomen in het Guggenheim, tempel van het Nieuwe Wereld modernisme, is het natuurlijk meteen ook een statement, een consecratie. De eerste nummers klinken imponerend, de ruimte nog aftastend. Donker, maar bijna deftig, te beleefd. Even denk je: "Museumtechno?"

Geen vrees. Al snel en haast ongemerkt word je opgezogen door die ijle sfeer, die sluiperig sublieme ultra-minimale acidloops, die droge kicks, die infinitesimaal afgemeten drums. Voor je het weet heeft Hawtin je in de ban en weet je dat hier een van de waarlijk groten aan het werk is. Iemand die uit de kleinst mogelijke verzameling elementen heelder werelden kan toveren.

Natuurlijk kan Hawtin na meer dan twintig jaar de hoogtes of het verrassingseffect van 'Spastik' of 'Plasticine' niet meer evenaren - hoewel 'EXpire', apotheose van de plaat, een soort ultiem orgelpunt, een bekroning bijna, de canon gestadig uitbreidt. Het siert hem dat hij ook niet langer probeert om anthems in elkaar te knutselen. Liever werkt hij in alle luwte verder aan een uitgepuurd oeuvre, dat instant uit duizend herkenbaar is. Niemand doet dit beter.

Diamond Version - CI

Wanneer Olaf Bender en Carsten Nicolai, de adelaarsblikken die Raster-Noton bestieren en na de kantooruren als Byetone en Alva Noto door het artistieke leven gaan, samen aan de slag gaan weet je dat de menselijke component amper aan de bak gaat komen. Na vijf ep's op Mute vol scheermesscherpe, tot in de goddelijke details afgewerkte robo-techno is er met CI nu ook een langspeler.

Die ligt muzikaal in dezelfde lijn en put uit de erfenissen van industrial, techno en veertig jaar state-of-the-art Duitse geluidsarchitectuur. Want wat de invloed ook moge zijn van ooit rebelse en vooruitdenkende muziekstijlen als techno en industrial, de jongens van Raster-Noton slagen er toch elke keer weer in om hun muziek te laten klinken alsof er drie maanden van intensieve meditatie, ontwikkeling van theoretische modellen, en belachelijk intelligente input van een interdisciplinair panel aan zijn voorafgegaan.

Weinig alarmerend dan dat corporate speak het overkoepelende thema is. Je weet nooit of titels als 'Raising the Bar', 'Operate at Your Optimum' en 'Access to Excellence' als post-ironische memes ingezet worden of bloedserieus bedoeld zijn als afreageermuziek voor vergadertijgers. De loodzware atmosfeer van de nimmer aflatende metafunctionele, overgesatureerde beats en de algoritmes spuiende gastzangers - what's in a name? - doet de verdenking ontstaan dat het hier een heimelijke set computerinstructies betreft. Alleen op 'Were You There', waar Pet Shop Boy Neil Tennant de zang verzorgt, ontwaar je even een zweem van emotie.
 
Alsof CI door middel van bleeps en bytes een gigantische, hyperefficiënte, volledig onafhankelijk denkende en opererende, maar ook compleet nutteloze machine in elkaar zet. Technische perfectie heeft zo zijn prijs.

"The European Union is run by technocrats who are more interested in Cartesian logic than in popular opinion."

Het zal niemand verbazen dat dit stukje uit een Engels dagblad komt (Let in dat verband op de impliciete gedachte dat Cartesiaans 'Frans' betekent en dat in 2014 voor een Engelsman 'Frans' meteen maar met 'Europees' wordt gelijkgesteld, wat neerkomt op een nauwelijks verhuld superioriteitsgevoel). En er valt natuurlijk wel iets voor te zeggen. Maar mijn nu bijna veertig jaren durend verblijf op deze planeet heeft me duidelijk heeft gemaakt dat de politicus die de publieke opinie volgt met nog grotere zekerheid de dieperik ingaat dan diegene die er helemaal niet om geeft (zie de Amerikaanse Republikeinen, die onder invloed van de Tea Party veranderd zijn in een bende extreemrechtse schreeuwlelijkaards).

Men vergeet blijkbaar al te graag dat moderne democratie zelden tot nooit betekent dat het volk de macht heeft. En dat dit, God beware ons, ook de bedoeling niet is. Een politicus moet vooral verkozen zien te geraken. Er bestaat geen democratische regel die oplegt dat hij daarna moet uitvoeren wat hij heeft beloofd. Dat kan hij overigens ook niet. Wie in de politiek restloos kan uitvoeren wat hij heeft beloofd noemen we gemeenzaam een dictator. De democratische politicus moet proberen tot een overeenkomst te komen met zijn tegenstanders, om daarna te proberen om uit te voeren wat hij heeft beloofd. En daar zal hij zelden tot nooit in slagen als hij iedere idioot die zijn mond opentrekt zijn zin geeft. Laat ik het wat beschaafder stellen: het gesundes Volksempfühlen is gewoon te diffuus om er een lijn in te trekken en de verkozen politicus kan daarvan ergo hoogstens een deel waarnemen. Overigens, wie kan beweren dat hij, naast politieke wensen, ook een plan heeft om die wensen uit te voeren? Mocht het publiek dat plan hebben, dan werd het waarschijnlijk zelf politicus.

Het publiek dat zich over deze gang van zaken beklaagt moet zich maar eens afvragen hoe vaak het zelf volledig zijn zin heeft gekregen in zijn eigen leven. Wie ervan overtuigd is - zoals tegenwoordig de fanatieke N-VA'ers, of nog de halve garen die op haatzaaiers als Wilders en Farage stemmen - dat hun stem belangrijker is dan die van anderen, per toeval omdat ze nu even de wind in de politieke zeilen hebben, zijn in feite anti-democraten. En het komt een anti-democraat niet toe om af te geven op de democratie. Wel zo gemakkelijk natuurlijk dat je onder een democratisch regime een anti-democraat mag zijn. Andersom is dat namelijk niet het geval.

Al die politieke hysterici raad ik aan het levensverhaal van Georges Valois te lezen. Als ze daarna niet anders kraaien, baat voor hen geen hulp meer.

Nog eentje:

Everything in the culture argues against the novel, particularly the novel that tries to be equal to the complexities and excesses of the culture. This is why books such as JR and Harlot’s Ghost and Gravity’s Rainbow and The Public Burning are important—to name just four. They offer many pleasures without making concessions to the middle-range reader, and they absorb and incorporate the culture instead of catering to it. And there’s the work of Robert Stone and Joan Didion, who are both writers of conscience and painstaking workers of the sentence and paragraph. I don’t want to list names because lists are a form of cultural hysteria, but I have to mention Blood Meridian for its beauty and its honor. These books and writers show us that the novel is still spacious enough and brave enough to encompass enormous areas of experience. We have a rich literature. But sometimes it’s a literature too ready to be neutralized, to be incorporated into the ambient noise. This is why we need the writer in opposition, the novelist who writes against power, who writes against the corporation or the state or the whole apparatus of assimilation. We’re all one beat away from becoming elevator music.

- Don DeLillo (uit hetzelfde interview als hieronder)

De laatste zin is de belangrijkste. Groot werk, opus magnum, in elk soort kunst, is inderdaad maar een millimetertje verwijderd van de mediocriteit. Maar het is wel dat infinitesimale stukje dat een wereld van verschil maakt. De grote kunstenaar - die altijd daardoor een soort tovenaar, visionair, een leidsman, soms zelfs een priester, is - is diegene die de worsteling aangaat met de leegte die ontstaat tussen twee stukken 'gewone' realiteit (hij die deze wereld uitgaat met het idee dat er maar één wereld is, is er niet in geslaagd om te leven, wat hij ook denkt te hebben bereikt) en die leegte opvult met een onvermoede andere realiteit. De Kunstenaar, The Artist, de Artifex, der Künstler, leent ons zijn zintuigen opdat we anders zouden leren leven, in de volle betekenis van dat woord. Wie niet met de leegte, de eenzaamheid en de stilte kan leren leven en inziet dat dit niets complexer is dan eender welk stuk materialiteit, wordt nooit een kunstenaar. Zij of hij zal nooit leren vliegen.

INTERVIEWER: How do you imagine your audience?

DeLILLO: When my head is in the typewriter the last thing on my mind is some imaginary reader. I don’t have an audience; I have a set of standards. But when I think of my work out in the world, written and published, I like to imagine it’s being read by some stranger somewhere who doesn’t have anyone around him to talk to about books and writing—maybe a would-be writer, maybe a little lonely, who depends on a certain kind of writing to make him feel more comfortable in the world.

INTERVIEWER: I’ve read critics who say that your books are bound to make people feel uncomfortable.

DeLILLO: Well, that’s good to know. But this reader we’re talking about—he already feels uncomfortable. He’s very uncomfortable. And maybe what he needs is a book that will help him realize he’s not alone.

Swans - To Be Kind

Platen als To be Kind maken ze pakweg de laatste tien jaar veel te zelden. Wie kan er nog een volle twee uur aanspraak maken op onze aandacht? Michael Gira en de zijnen kunnen dat. Met ondraaglijk intieme, loodzware en door boze geesten aangestoken broeierige oerrock, die als een emotionele pletwals immer ongenadig verderrolt, vaak akelig dicht op de huid, terwijl Gira als volleerde sjamaan de minst opbeurende verzen uit zijn oeuvre in Engels en Spaans afwisselend roept, loeit, schreeuwt, fluistert, krijst en dondert, tot aan de halfbezeten ululatie toe. Vijf nummers overschrijden vlotjes de tienminutengrens en het monumentale middenstuk 'Bring the Sun/Toussaint L'Ouverture' neemt zelfs bijna vijfendertig minuten in beslag. Niet dat Swans er niet in slagen om zelfs van een nummer van amper vijf minuten al een epische geestesaanroeping te maken. Dit is muziek met onbescheiden momentum, met olympische spanningsbogen, met een soms bijna ceremonieel sérieux, die tegelijk altijd verschroeiend hard en brutaal uithaalt en op een fysieke manier aanhoudend de confrontatie met de luisteraar opzoekt. Dit is geen mooie muziek en de volle twee uur van dit kathartische exorcisme in een marathonzitting voltooien is niet voor mietjes. De sfeer is duister en onderdrukkend, vol van verlies, diepe teleurstelling en vooral veel onderhuidse, nauwelijks in te houden noch te kanaliseren woede. Maar To Be Kind is wel een van de meest overrompelende ervaringen die je jezelf dit jaar kunt aandoen. Het is tijdens en onmiddellijk na een volledige onderdompeling in deze plaat moeilijk aan te nemen dat iemand de komende tijd nog betere muziek aan de wereld gaat schenken.

Fennesz - Bécs

Een nieuwe volwaardige Fennesz is een beetje vergelijkbaar met de nieuwe Autechre of Boards of Canada. Je weet dat je het altijd goed gaat vinden en zit niet te wachten op revolutionaire koerswijzigingen. Het is goed zoals het nu is. Mocht er toch een bocht naar nieuwe horizonten genomen worden, dan blijkt die meestal na een tijdje beraadslaging niet onoverkomelijk en alsnog in te passen in de al vertrouwde klankenwereld.

Fennesz breidt na mijlpalen als Endless Summer, Venice en Black Sea met Bécs (de Hongaarse naam van Wenen) zijn palet niet radicaal uit. Experimentele uitspattingen houdt hij voor zijprojecten als Fenn O' Berg (met Jim O' Rourke en zijn labelbaas Peter Rehberg) en zijn vele samenwerkingen (met onder andere Keith Rowe, Oren Ambarchi, The Necks en Polwechsel). Fennesz blijft wat het is: wondermooie, overrompelende, oceanische geluiden, doorkruist, ingekleurd en uit elkaar gescheurd door orgastische noise en vervormde gitaaruithalen. Een episch gevecht tussen ongefilterde emotie en rigide machinestructuren.

Opener 'Static Kings' klinkt zelfs voor zijn doen haast idyllisch, zij het dat het laatste stukje al even de onheilspellende muziekjes uit de kast haalt. 'The Liar' sluit daar netjes op aan en het onderhuids agressieve aspect van Fennesz komt dan opzetten, met heelder glitchlawines die aanzwellen tot muren van noise. Zo wisselt heel Bécs af tussen prachtige, soms ronduit sentimentele, gitaarambient en zwermen opdringerige nano-noise, die proberen het Arcadië te verstoren. Alsof keer op keer een stukje paradijs langzaam oplost in de ether.