"Tous ceux qui savent se taire deviennent des fils des dieux; car c'est en se taisant que naît la conscience de notre origine divine. Les bavards ne seront jamais que des hommes. Mais combien savent se taire! - combien discernent seulement ce que c'est de se taire."

- Kierkegaard, Journal.

"Upon my chest you scratch your name," he surrenders on stunning alt-rock serenade 'Any Way I Can', as a loved one maps his carcass; plots their attack with no sign of remorse; reminds us that the lips we crave conceal bared teeth and baying jaws. Yet still we want them. Redbeard's celebration of love and its ruins embraces this naked truth with a smile, and then it exquisitely adds: devotion is savage; choice is a comfort we rarely have; all we are is in our hearts. Better we are loved at all, and love in any way we can.

Ik ken The Phantom Band alleen van naam en zanger Rick Redbeard al helemaal niet. Maar als je dit leest wil je die plaat toch gewoon horen? Dat noem ik kritiek, dat noem ik een recensie. Spijtig genoeg vind je dat gedrukt nergens meer. Enkel op het net is er blijkbaar genoeg tijd en ruimte om de diepte in te gaan zonder goedkoop sentiment en verwijzingen naar succes en verkoopscijfers. We moeten dringend terug het tragische herontdekken.

Net gezien op een nieuwssite. Mensen die hun reaguursel over een stuk posten onder een ander stuk, omdat ze op het eerste stuk niet kunnen reageren (m.a.w. er staat geen 'reageer op dit stuk' onder - paniek geblazen!).

Er bestaat dus heden ten dage een soort van mens die zich zo enorm gediscrimeerd en gefrustreerd voelt dat hij en zij (het toenemend aantal vrouwen die aftekenen onder zulke meningen is angstwekkend) een quasi full-time bezigheid maken van re-ageren, daarbij uiteraard niet gehinderd door de diepe nihilistische treurnis van de 're-' in dat woord.

Je stelt je deze soort voor als van beroep gepensioneerd, bruggepensioneerd of werkloos. Zij hebben zeeën van tijd op te maken en rechtse praatjes te over (over een altijd vaag gehouden, niet te na gedefiniëerde 'Linkse Kerk' en de onze banen en (vooral!) uitkeringen afsnoepende migranten versus de puurheid van hun eigen incorruptibele zelfbeeld, dat onzelfzuchtige embleem van 'echte' normen en waarden, dat als enige nog, te midden van de doodgravers van de hardwerkende burger, beseft dat het dringend tijd wordt om "er eens stevig de borstel door te halen"); Hij of zij zit barstensvol rancune en haat jegens vermeende samenzweerders en potverteerders uren voor een toetsenbord en scherm om andermans meningen te bombarderen met commentaar dat gul gebruik maakt van HOOFDLETTERS en een leger aan uitroeptekens.

Ondertussen zie je het schuim in de mondhoeken ophopen en na het plaatsen van een zoveelste reaguursel ook de lippen overwoekeren. Het hoofd wordt roder en roder want de bloedsomloop op voorhoofd en slapen begint vervaarlijk in stressmodus te pompen. Als ze in een paroxisme van woede en vervreemding een paar seconden de blijk afwenden van computerscherm en televisie en door het raam kijken zien ze een boze en bedreigende buitenwereld die erop uit is om alles wat ze als vanzelfsprekend beschouwen te vernietigen. Blijf binnen! Gevaar is op de weg.

De Grote Leider en Vertolker van het gesundes Volksempfühlen (Wilders, de Wever of een ander succesvol uitdager van de status quo die het Avondland, bijna een eeuw na Spengler, nu toch echt wel definitief en voor altijd in het ellendigst mogelijke verderf zal storten) zal en moet verdedigd worden tegen de sluipschutters van het politiek correcte denken. Dat die Grote Leider zich dankzij de aandacht die hij onveranderlijk van media van alle pluimage toegemeten krijgt ampel tijd en plek heeft om zichzelf te verdedigen doet niet ter zake. Zij hebben het toch weeral eens gezegd! Daar zullen we niet van terug hebben!!

Je vraagt je af welke emotie het meest gepast is bij deze mensensoort: angst of medelijden?

"(...) to pass from a Christianity relying on its miracles to a Christianity relying on its natural truth is a great change. It can only be brought about by those whose attachment to Christianity is such, that they cannot part with it, and yet cannot but deal with it sincerely."

- Matthew Arnold, Literature and Dogma.

"Between is the only honest place to be."

- Lionel Trilling

Toen ik gisteren in de stamkroeg binnen kwam lag The Savage Detectives van Roberto Bolaño daar te slingeren (Vind maar eens een stamkroeg waar zo'n boek ligt te slingeren, maar dat terzijde). Had al vaag van de man gehoord, en de openingszin ("Ik ben van harte uitgenodigd om me aan te sluiten bij het viscerale realisme.") trok me haast onmiddellijk over de streep (Wie zou er zich nu niet aansluiten bij het viscerale realisme?). Zelfs na een stevige kater van te veel Duvel, haast onmiddellijk - na het vergaren van het noodzakelijke voedsel - richting bibliotheek, waar ik de Nederlandse vertaling in de bibliotheek al snel gevonden had (Mijn Spaans is tot mijn grote spijt nog steeds onbestaande). Ondertussen al 23 bladzijden ver en soms voel je al bij het begin van een boek dat je er als een wervelwind door gaat vliegen. De geest van de goddelijke Borges (Wie is nu eigenlijk de Divin Bibliothécaire: Battaille of Borges? En waarom beginnen zo veel namen van favoriete schrijvers met een B - Blanchot, Bataille, Beckett, Burroughs, Ballard, Borges, straks ook Bolaño?) waart er in rond, dat wil zeggen: als Borges ooit voor het langere werk had geopteerd. Als er al een god bestaat, dan is hij de verpersoonlijking van het toeval.

"Torture saves lives? Maybe, but for sure it loses souls – and its most obscene justification is to claim that a true hero is ready to forsake his or her soul to save the lives of his or her countrymen. The normalisation of torture in Zero Dark Thirty is a sign of the moral vacuum we are gradually approaching. If there is any doubt about this, try to imagine a major Hollywood film depicting torture in a similar way 20 years ago. It is unthinkable."

Iedereen zal wel weten dat ik ondanks mijn veelvuldige lezingen van zijn werk nogal ambigu sta tegenover Zizek, maar hier heeft hij gewoon 100% gelijk. Met enkele kanttekeningen.

Of het verlagen van onze morele standaarden nu echt iets nieuws zou zijn is nog maar de vraag. Alsof er een verschil zou zijn tussen het verbeelden van Amerikaanse martelingen en de door Arabieren uitgevoerde folteringen die je in Three Kings en Syriana te zien krijgt. Het ene zou propaganda zijn voor en rechtvaardiging van de War on Terror en het andere niet? Het is overigens niet omdat je dit twintig jaar geleden niet in een Hollywoodfilm te zien zou gekregen hebben dat het toen niet gebeurde. En dat we dat toen al niet wisten. Alsof de door de CIA uitbestede martelingen in Centraal- en Zuid-Amerika en ongetwijfeld zelf uitgevoerde in Vietnam echt zo verschillend zijn van de fraaie plaatjes in Zero Dark Thirty.

Bovendien leven we allemaal in het neoliberale paradijs, dus we hebben allemaal onze hoge morele standaarden verlaagd, zo we al zouden kunnen beweren dat we die ooit hoog in het vaandel hebben gevoerd. Ik heb gelukkig - en ik hoop voor u hetzelfde - geen films nodig om mezelf op tijd en stond vragen over mijn eigen morele standaarden te stellen. En ik hoop dat voor iedereen geldt dat moreel en ethisch zelfonderzoek niet pas dan op gang komt wanneer Kathryn Riefenstahl en Leni Bigelow weer eens een fascistisch filmpje gemaakt hebben.

"He was unique too in the necessity he felt to see the crisis [the death of culture] in all its specificity' of detail. For him the modern barbarism was not merely a large general tendency which could be comprehended by a large general emotion; he was constrained to watch it with a compulsive and obsessive awareness of its painful particularities. He was made rabid - to use his own word - by this book, this phrase, this solecism, this grossness of shape or form, this debasement of manners, this hollow imitation of thought [. . . ] What he wanted to do, he said, was nothing less than to take account of the whole intellectual life of France. "If it were treated briefly, made concise and light, it would be a fantasy - more or less witty, but without weight or plausibility; whereas if I give it detail and development I will seem to be believing my own story, and it can be made into something serious and even frightening." And he believed that it was by an excess of evidence that he would avoid pedantry."

- Lionel Trilling over Gustave Flaubert

Lacan 3

Lacans eigen geschriften blijken vooralsnog en om diverse redenen moeilijk door te komen. Wachtend op het moment dat dat ooit anders gaat zijn (en ik in Tropismes 's mans Écrits en RSI-seminarie kan inslaan), kom ik voorlopig niet verder dan zijdelingse opmerkingen.

Wat me wel sterk opvalt is dat het oeuvre van Bataille (Le Divin Bibliothécaire en uiteraard de eerste man van Lacans echtgenote) zich volledig in het Reële lijken te situeren. Vooral in L'Expérience Intérieure, L'Anus Solaire en Le Coupable lijkt hij de hele tijd te worstelen met het neerschrijven van het onuitsprekelijke, alsof de Symbolische Orde volstrekt geen vat heeft op wat hij probeert te doorgronden (zie ook de opmerking van Rousseau enkele posts geleden).

Het is ook opvallend - maar natuurlijkerwijze niet onverwacht - dat wanneer ik in nuchtere toestand ben - het grootste deel van de tijd - er vaak geen doorkomen aan is, omdat de ratio dan volop lijkt te rebelleren tegen wat ze* in als feite contra-intuïtieve vaststellingen beschouwt. Als ik daarentegen, nadat ik bijvoorbeeld naar de kroeg ben geweest of andere geestesverruimende substanties tot me genomen heb (laat uw fantasie de vrije loop), die ratio op zijn minst deels kan uitschakelen lijkt het alsof het hier een alternatief Nietzscheaans evangelie betreft en volgen de innerlijke affirmaties ("Zo is het inderdaad!") elkaar tegen angstwekkend tempo op. Alsof ons brein de onzin/waanzin nodig heeft om tot de fundamentele waarheden van dit bestaan door te dringen en alleen een op regelmatig basis georganiseerde, los-latende deprogrammering van het sociaal aangeleerde ons nader tot het sublieme kan brengen (zie ook Rimbaud's beruchte Lettre du Voyant: "Le poète se fait voyant par un long, immense et raisonné dérèglement de tous les sens."). Ook Klossowski's bewering dat Nietzsche's inzichten volledig samenhangen, zelfs het gevolg zijn, van zijn naderende psychotische instorting wordt dan opeens plausibel.

* Vreemd dat de Romeinen van het mannelijke Griekse Logos een vrouwelijk begrip - Ratio is overigens ook in het Nederlands van het vrouwelijke geslacht - hebben gemaakt. Traditioneel en mythisch beschouwd staat de mannelijke ratio immers tegenover de vrouwelijke intuïtie.

Bij ons in het westen is het de gewoonte te zeggen dat hoe hoger men klimt, hoe lager men kan vallen. Deze week las ik een boeddhistische spreuk die stelde dat hoe lager men begint, hoe hoger men kan stijgen. Als vingerwijzing naar de westerse manier van denken kan dat tellen.

Kom mij na het lezen van dit artikel nog maar eens vertellen dat we niet terug in de jaren dertig zijn aan het terechtkomen. Natuurlijk gaat het er niet aan toegaan als onder de nazi's en het Stalinisme. De slachtoffers en de methoden van aanpak zijn veranderd (nu kiest men voor een indirecte aanpak gebaseerd op uitsluiting, massale moordpartijen moet je niet gaan verwachten), maar het us vs. them is wel degelijk helemaal terug alive and kicking in het Avondland (zie ook de Vlaamse Führer, herr De Wever, die ondanks zijn zeer dunne laagje intellectualisme - over het ondraaglijk lichte niveau van zijn recentste opiniebijdragen zal ik het hier maar niet hebben - wel degelijk een zeer platte populist is). Opeens lijken die illegale immigranten in kooien in Children of Men nauwelijks nog een fictie.

David Toops gesprek met Scott Walker op Pitchfork is zonder twijfel het interessantste van al de interviews die ik al heb gelezen. Waarschijnlijk omdat Toop zelf ook een complex, bedachtzaam en ontwikkeld man is, die bovendien oud genoeg is om de jonge Scott nog meegemaakt te hebben. Mooie verwijzing naar Lachenmann ook: het was een van de referenties waar ik onmiddellijk aan dacht tijdens de eerste beluisteringen van Bish  Bosch - een plaat die overigens een plaats in mijn leven aan het innemen is die normaal gezien alleen voor literatuur is weggelegd. Ik vrees dat een essay zich ten langen leste gaat opdringen, hoezeer ik er ook tegen op zie.

Voor hen die het interesseert: een link naar de tekst van Priscus waar Zercon in voorkomt.

"The most sensitive person, although not the most normal, may provide the most representative expression of a breakdown which affects other people on levels of which they may be scarcely conscious."

- Stephen Spender, over Malcolm Lowry's Under the Volcano.

"I've been making other people's mistakes, now I'm going to make my own mistakes."

- William Gaddis, J R

"The misjudgement of one generation is always a source of amazement to the next."

- Steven Moore

Lacan 2

"(...) een psychoot is een subject dat niet door de symbolische orde wordt bedrogen"

Dat lees ik bij Zizek - en dat lijkt, terzijde, nogal heel hard op het beruchte dictum van Burroughs ("A paranoid-schizophrenic is a guy who's just found out what's going on"). Wil dat nu zeggen dat we allemaal liever niet weten wat het reële feitelijk behelst, of dat we dat niet kunnen weten (omdat de symbolische orde er nu eenmaal is en we anders gewoon niet op een beschaafde manier kunnen samenleven)? Of nog complexer gesteld: dat we dat niet kunnen willen - of willen kunnen - weten? Met andere woorden: is bovenstaand citaat een negatief of een positief oordeel? Of blijft dat onbeslist?

Dat elke vorm van samenleven fundamenteel op (al dan niet gewild) (zelf)bedrog zou gebaseerd zijn heb ik altijd nogal een op zijn minst tamelijk overtrokken aanname gevonden. Gebruiken we niet gewoon het verkeerde woord? Of om het anders te stellen: dat is toch een kwestie van woordkeus. Je zou het even goed een "ongeschreven contract voor deelname aan de samenleving' kunnen noemen. Dat er zoiets bestaat als socialisatie, hoeft nog niet per se te betekenen dat we allemaal patiënten, of zoals Nietzsche het zou stellen, zieke dieren zijn. Dan zou, à la limite, leven hetzelfde als 'genezen' of 'behandeld worden' betekenen. Als je dat gelooft, kom je toch niet meer tot het echte leven, opgevat als een positief project? Of hoe de remedie uiteindelijk samenvalt met de ziekte.

Je merkt dat ook aan Zizek zelf. Hij is nu zogezegd een 'gevaarlijk denker' of 'de agent provocateur van radicaal links'. Hoe gevaarlijk kun je zijn als je Marx, Hegel, Freud en Lacan op een hoopje gooit en de ingrediënten tot een kritische massa kneedt? En vooral: ik moet de eerste volksopstand nog meemaken die uitbreekt door Zizeks schrandere profetieën. Uiteindelijk is Slavoj toch ook maar de soms grappige, dan weer shockerende, een andere keer excentrieke luis in de pels die getolereerd wordt omdat men weet dat zijn talloze dikke boeken geen reet invloed zullen uitoefenen op de status quo.

Lees daar overigens niet uit dat we zouden moeten stoppen met nadenken en kritisch zijn. Maar tot nader order zullen we nog steeds alleen iets veranderen door praxis, niet door de pseudo-subversieve clown uit te hangen. Er mag dan misschien geen speld tussen 's mans analyse van Kung Fu Panda 2 te krijgen zijn, dat betekent helemaal niet dat het publiek van die film er zich ook maar iets aan gelegen gaat laten liggen (Ik zie nog eerder een of andere cynische slimmerik uit Hollywood Zizeks analyse in eigen voordeel aanwenden). En is dat uiteindelijk niet de bedoeling? In het andere geval worden ook filosofie en psychanalyse een vorm van entertainment, zij het dan voor de hoger opgeleide links(ig)e kameraadjes (uit welke verzameling ik mezelf trouwens niet uitsluit, laat dat duidelijk zijn).

Of hoe ik ook na talloze lezingen van Zizek, Lacan en talloze andere cultural theorists zal blijven vinden dat cultuurkritiek geen reet uithaalt. Ja, het levert heelder bibliotheken aan al dan niet geniaal en in meer of mindere mate goed geschreven leesvoer op voor dat deel van de wereld dat welstellend genoeg is om daar tijd voor te kunnen uittrekken, maar de echte kritiek zou zich nog altijd op de politiek moeten richten, want alleen langs die route ga je ook iets veranderen. Uiteindelijk heeft (de analyse, niet de oplossing van) Marx altijd het laatste woord.

(Is niet het echte probleem dat er steeds minder gelezen wordt? Ook Zizek kan je op het internet terugvinden in lekker korte video-snippets, waar hij dan op zijn grappigst, excentriekst en shockerend ten tonele wordt gevoerd, aldaar zijn proper radical answers debiterend, terwijl hij het eerder over de proper radical deeds zou moeten hebben.)

Ab-so-luut fan-tas-tisch stuk over Nico. Zo treurig dat het bijna pijn doet het te lezen.

"I have noticed again and again that it is impossible in writing a lengthy work to use the same words always in the same sense. There is no language rich enough to supply terms and expressions sufficient for the modifications of our ideas."

- Rousseau, Émile.

Lacan 1

En avant dan maar. Voor € 3 Les Quatre Concepts Fondamentaux de la Psychanalyse op de kop getikt en na tien bladzijden al flink geïrriteerd door Lacans afgrijselijk zelfingenomen praatjes. En dan ben ik nog maar aan de inleiding, alwaar de zelfbenoemde Grote Man zich beklaagt over zijn uitsluiting uit de wereld van de psychanalysten. Wil ik mezelf straffen, of iets van die strekking? Dat treft overigens, want ik heb psychanalyse altijd al als een heauton timorein beschouwd (toevallig dat er onder christenen zoveel zelfstraffers rondlopen? en dat Lacanianen als Badiou en Zizek zich uitgebreid verdiepen in het christendom?). Niettemin zet ik door tot ik tot een genuanceerd oordeel kom.

Waar de vorige twee posts - even abstractie makend van de link naar Lacan - om draaien is het feit dat ik voor mezelf wil onderzoeken of ik al dan niet een christen ben (versta daar niet uit dat nu iedere avond voor het slapengaan een gebed ga uitspreken, laat staan dat je mij regelmatig in de kerk gaat terugvinden: het draait hier puur om filosofische principes, van georganiseerde religie en het gegeven van een persoonlijke God zal ik, denk ik, altijd een afschuw hebben). Lezingen van Agamben, Augustinus en Kierkegaard hebben me met de neus op dat feit gedrukt. Zoals Zizek het ooit heeft gesteld: Het christendom is te belangrijk om alleen aan de christenen over te laten.

In principe is iedere Europeaan een christen en, zeker in Vlaanderen, Land onder de Schaduw van de Kerktoren, is de kans dat je volgens christelijke principes bent opgevoed - katholiek-humanistisch geïnspireerd onderwijs ging in Vlaanderen lange tijd door voor het beste - redelijk groot. Vooral de laatste delen van Agambens Homo Sacer-project hebben me duidelijk gemaakt dat zowat heel ons socio-politieke systeem doordrongen is van christelijke principes en gebruiken, zozeer zelfs dat we nog niet meer beseffen dat vele daarvan christelijk van oorsprong zijn. Ik wil voor mezelf uitmaken wat van een mens een christen maakt en welke principes en dagelijkse gedragingen daarvan (eventueel) de moeite zijn om te weerhouden. Zoals Fisher in zijn stuk zegt: Sommigen zeggen dat ze christen zijn en zijn in feite atheïst, terwijl anderen zeggen dat ze atheïsten zijn en in feite christen zijn. Wie van de twee ben ik? Tijd voor een zelfonderzoek.

Wordt ook weer vervolgd.

"Is there anything more tedious than attacks on religion in general and christianity specifically?"

"Ideology does not require belief, only compliance, and if you do comply, that is your conviction."


Ik heb er toch bijna een dag over gedaan om dit artikel van überblogger k-punk terug te vinden. Het enige wat ik me herinnerde was het schilderij van Dürer dat er ergens in verwerkt was. Gelukkig is mijn fotografisch geheugen voor beelden nog steeds intact.

Nu Mark Fisher zijn blog nauwelijks nog gebruikt voor interessante teksten, ben ik, moet ik bekennen, in zijn archief gaan grasduinen. En ik moet zeggen dat ik toch wel enige nostalgie begin te ontwikkelen naar dat gouden tijdperk van de blog - zo tussen 2002 en 2008 - waar je die enorme stimulerende wisselwerking had tussen al die (voornamelijk) Britse bloggers, zelfs al heb ik altijd een afschuw gehad van dat Marxistische en Freudo-Lacaniaanse jargon.  

Cultural theory, Badiou, Zizek (en dus altijd weer Lacan) zijn nooit mijn ding geweest (vooral omdat ze weinig tot niets zinnigs over het viscerale aspect van de muziekervaring hebben te zeggen) maar ze hebben me indertijd wel gestimuleerd om me weer dieper in filosofie onder te dompelen, omdat ik intuïtief vermoedde dat vele van die bloggers op basis van Lacan en zijn erfgenamen zo stevig uit de nek aan het lullen waren dat ze die lul gaandeweg als halsketting rond konden hangen.

Niettemin is, na jaren van vechten tegen het onvermijdelijke, het moment nu aangebroken om me door Lacans teksten een weg te gaan banen. Ik moet bekennen dat ik al weken in allerlei boekenwinkels op zoek ben naar een kopie van 's mans Écrits. Ik wil dat alleen al lezen om er voor eens en altijd komaf mee te maken. Deze morgen wou ik bijna zelfs Elisabeth Roudinesco's biografie van de 'pontifex maximus' uit de bib meegrissen, maar ik meende me ineens te herinneren dat de dame in kwestie nogal recht in de leer is en voor een hagiografie van Lacan ga ik toch maar passen.

Enfin, ik eeuwige unbeliever in de psychologie, ga mezelf de volgende maanden eens stevig in de geschriften van de baarlijke duivel onderdompelen. Of er drie alinea's van lezen en vervolgens het ding in brand steken.(Dat laatste is uiteraard een gruwelijke overdrijving want boeken blijven tot nader order heilig.)

Wordt vervolgd.

Als we God proberen in te schrijven in het bestaan van de cosmos zoals we die kennen (dus als niet geschapen op de Bijbelse manier, als een wilsact van God), dan hangt het ware geloof in God af van de vraag of God er ook zou zijn als de mens, en dus het denken, niet zou bestaan. À la limite kan je dan de vraag dan formuleren als: Bestaat God als er niemand is om hem te denken? Het zou namelijk onzinnig zijn te beweren dat, als God bestaat, het bestaan van God afhangt van het denken van God door een of ander denkend wezen (cfr. het archifossiel van Meillassoux), dat hij de mens zou bedacht hebben zodat iemand Hem zou denken. God kan het alleen zijn best verdragen, denk ik. Daarom zijn de monotheïstische godsdiensten in feite bedriegers, aangezien zij een onherleidbare band tussen God en de mens vooronderstellen en dus impliciet toegeven dat zonder de mens er geen God is (en dat wij als denkende wezens hem bedacht hebben).

(Toegegeven dat ik hier nog wat aan moet sleutelen en schaven, maar ik denk dat het al vrij dicht in de buurt komt van hoe ik over God denk, namelijk dat wij enkel in God kunnen geloven, maar Hem nooit kunnen kennen, tenzij we er van uitgaan dat Hij één met de cosmos is. Dat zou dan weer betekenen dat wij God enkel kunnen kennen door kennis van onszelf-in-de-wereld. De geschiedenis toont aan dat dat laatste blijkbaar een moeilijke zaak is, maar passons voorlopig, voordat mijn kop helemaal ontploft.)

Het is vaak de bon ton om de gelijkluidende biopolitieke conclusies van Foucault in Surveiller et Punir en Agamben in zijn Homo Sacer-cyclus, als zouden we nu allemaal gevangenen zijn (dat wil zeggen: dat de gevangenis en het concentratiekamp het politieke paradigma bij uitstek zijn en dat we constant in tijden van crisis en de toestand van uitzondering leven) overtrokken en zelfs helemaal belachelijk te vinden.

Allemaal goed en wel. Ik daag nochtans iedereen uit om te trachten volledig uit het socio-politieke systeem van registratie, opvolging en toezicht te ontsnappen.

Het voor het overgrote deel van de tijd onzichtbare regime waaronder we leven wordt slechts dan zichtbaar wanneer én als iemand ertegen in gaat. Zodra iemand zich buiten het systeem wil plaatsten - hetgeen zogezegd altijd mogelijk zou moeten zijn, want we zijn toch vrij, niet? - onttrekt hij zich niet alleen aan zijn plichten, maar geeft hij willens nillens ook zijn rechten op.

Het punt is niet dat het onzinnig is om uit de samenleving te willen ontsnappen (omdat er nu eenmaal zoiets als de samen-leving is, heeft men geen behoefte aan om eraan te ontsnappen, zou dan de redenering kunnen luiden), maar dat zelfs de mogelijkheid niet meer bestaat.

De altijd weer ongelooflijk verraste en verbaasde recensies die van Climate of Hunter (1984) tot Bish Bosch (2012) telkens weer de ronde doen over de muziek van Scott Walker zeggen niet alleen veel over de blik die de meeste recensenten (critici zou ik hen allang niet meer durven noemen) op muziek hebben ontwikkeld (of juist niet ontwikkeld: dat is het hele punt), maar vooral nog veel meer over het stuitend gebrek aan ambitie, lef en algemene culturele achtergrond van het overgrote deel van de andere popmusici op deze planeet sinds 1984 (niet toevallig ongeveer het tijdstip waar Simon Reynolds' Rip It Up and Start Again stopt). En dan heb ik het uiteraard nog niet over wat de meeste luisteraars - who am I kidding? ze luisteren niet, ze con-su-me-ren - onder muziek verstaan.

"To accept his writings is an impossibility, to resist them an irrelevance."

"My abnormal devotion to Bataille stems from the fact that nobody has done more to obstruct the passage of violent blanks into a pacified oblivion, and thus to awaken the monster in the basement of reason."

"It is a mere consolation to the timid to imagine that philosophy has died. The fact of the matter is quite to the contrary. Philosophy will be the last of human things; perhaps the efficient impulse of the end."

- Nick Land, The Thirst for Annihilation: Georges Bataille and Virulent Nihilism

"In feite zijn samenleving en politiek eenvoudig, alles is terug te herleiden tot de eeuwige tegenstelling tussen rechts en links: de egocentristen tegenover de sociaalvoelenden, de koudbloedigen tegenover de warmhartigen, de negativisten tegenover de positivisten, de bangerikken tegenover de dapperen, de onderkruipers tegenover de hoogvliegers, de achterwaartsen tegenover de voorwaartsen, de smaldenkers tegenover de breedkijkers, de meelopers tegenover de zelfdenkers, enzovoort..."

via

Wel wat zwart-wit (want uiteraard lopen deze categorieën in de realiteit vaker in meerdere dimensies door elkaar) gesteld, maar in grote lijnen helaas maar al te waar. Overigens ben ik het stilaan beu - en ik hoop velen met mij - om door allerlei bekrompen en gefrustreerd rechts klootjesvolk voor volksvijand versleten te worden omdat ik niet alle andersdenkenden en -doenden stante pede uit mijn blikveld wil gedeporteerd zien. Het discours dat tegenwoordig de boventoon voert begint akelig hard te lijken op dat van de Anti-Dreyfusards en we zijn ondertussen toch weeral in 2012.

Mijn moeder: zij die Humo opzij legt voor haar zoon omdat er een interview met Scott Walker in staat.

"Liefde voor een vrouw is dus alleen mogelijk wanneer die liefde zich niet bekommert om de reële eigenschappen (...) maar alleen wanneer de liefde in grenzeloze willekeur de psychische realiteit van het geliefde wezen vervangt door een totaal andere realiteit."

- Otto Weininger, Geschlecht und Charakter

Die Weininger toch! En toch denk ik dat, als men dit citaat opentrekt, - naar mannen én vrouwen - hier meer waarheid in zit dan men op het eerste gezicht zou denken.

"Nietzsche despised the politics of rancour, not because rancour cannot be justified but because, no matter where it comes from, rancour is bad for the soul. That’s what The White Ribbon is about, revolt poisoned by rancour. At one point Klara kills a pet parakeet with her father’s scissors and leaves it on his desk: evil authority breeds evil in its rebel offspring. These children aren’t just imitating their parents, beating as they are beaten, which would mean more of the same: they are subversives fighting the bad with the bad and portending worse."

"De grammatica wantrouwen is de eerste vereiste voor filosoferen."

- Ludwig Wittgenstein

Doe mij maar deze voor 12-inch van het jaar.

Geloof The Quietus maar. Dit is misschien wel de beste plaat van 2012. Dat ik deze gemist heb!

Niet voor mijn beurt spreken natuurlijk, want ik heb de nieuwe Scott Walker nog niet gehoord.

Als ik een rocker was, zou ik deze lijst gewoon het einde vinden. Maar zelfs in het andere geval ben ik onder de indruk, en dan vooral van die drie Wipers-platen. 

"L'inconditionnel, en général, répond au goût des belles âmes pour l'absolu et le pur. (...) Mais il renonce à penser la réalité effective."

- Sylviane Agacinski, Journal Interrompu

Sowieso is Shackleton momenteel de meest relevante van alle electronische producers, maar zijn meer dan anderhalf uur durende live in de AB gisteren was gewoon verpulverend. Toen het eindelijk  - na, zowaar, een bis - gedaan was, was ik niet alleen een kilo zweet lichter, maar heb ik ook - en ik denk echt dat dat de eerste keer ooit was - iemand omhelsd uit pure vreugde en extase. Waarlijk goede muziek vaagt elk cynisme weg.

Je weet dat je relatie finaaal naar de kloten is, dat het echt nooit meer goed komt, wanneer je Blood on the Tracks uit de platenkast trekt.

Als ik er nog zo goed uitzie als ik 69 ben, dan geef ik een klein feestje denk ik.

Ik heb de gewoonte ontwikkeld, als ik een boek van een bepaalde schrijver heb gelezen dat me op een of andere manier uitzonderlijk bevalt, om dan ook zo snel mogelijk zo veel mogelijk andere boeken van diezelfde schrijver te lezen, al was het alleen maar opdat het enthousiasme dat je voor dat ene boek voelde te kunnen laten doorwerken in de volgende boeken die je leest. Het mooie is dan dat je vaker dan niet uit je comfortzone wordt gehaald. Daarmee wil ik zeggen dat je daardoor ook boeken leest die je normaal qua thema, onderwerp of stijl niet zou lezen.

Dat gebeurt momenteel met de boeken van Paul Auster. Hoewel ik niet ongelooflijk onder de indruk ben van Austers The New York Trilogy (Ik vind dat hij bepaalde stukken van de drie verhalen te veel in het ongewisse laat en aan in principe boeiende premissen en ideeën moeilijk een voldoening schenkend einde kan breien. Hoewel dat allemaal de bedoeling kan zijn, zal hij daardoor momenteel nooit een van mijn favoriete schrijvers worden, denk ik, eerder een middenmoter.), heb ik de drie boeken wel in een paar dagen uitgelezen omdat de aperte verwijzingen naar Maurice Blanchot en Borges voor mij aan de leeservaring net dat beetje extra gaven en de intriges geheel in de lijn van mijn favoriete thema's liggen (metafysica, metafictie, mysterie en duisternis, dubbelgangers, mensen die ten onder gaan aan het leven in hun eigen hoofd, etc...) Laat ik besluiten met te zeggen dat Auster in The New York Trilogy naar voren komt als een Blanchot of Borges light. Hetgeen verre van slecht is, maar niet goed genoeg om 's mans boeken ook daadwerkelijk aan te schaffen.

Niettemin ben ik dan vandaag maar begonnen in Man in the Dark, dat bijna twintig jaar later geschreven is en, hoewel het bijna onvermijdelijk aanverwante thema's bevat (het gaat hier tenslotte om dezelfde schrijver), bijna science fiction is - er zit een beetje van Philip Dick in, en dus in de verte ook weer een beetje Borges. En dat boek heeft me de laatste uren al een paar keer tranen doen verbijten omdat de situaties en levensverhalen die erin verhaald worden zo herkenbaar diepmenselijk en onnoemelijk treurig zijn.

Hoe je het ook draait of keert, het komt er uiteindelijk toch altijd op neer dat, wat je ook onderneemt, hoe stoer je jezelf ook voordoet, hoeveel succes je ook boekt, hoezeer je ook je dromen tot realiteit maakt, hoe optimistisch je het leven ook tegemoet treedt, hoe hard je ook je best doet om te houden van anderen en jezelf met de wereld te delen, hoe vaak je de rug weer recht of opstaat nadat je weer eens met je smoel tegen de vlakte bent gegaan, dit leven je uiteindelijk toch breekt. Het geluk bestaat erin, denk ik, om elk moment dat de moeite waard is zo intens mogelijk te beleven en elke kans op dat vluchtige geluk aan te grijpen, ook al wordt het uiteindelijk niks. Iets is altijd beter dan niks.   

En die gedachten leiden dat er vervolgens toe dat ik waarschijnlijk ook Invisible en Travels in the Scriptorium de volgende dagen ga verslinden.

"Schaeffer made me hardcore"

Omdat we de toekomst voorlopig nog niet kunnen voorspellen, hebben we daarom maar peilingen uitgevonden. Die dan vervolgens ofwel voorspellen wat niet gaat uitkomen ofwel bevestigen wat we allang wisten. 

"I think there's a natural instinct to hone in on the darkest elements of life when you're being creative."

"And since respectable and responsible intelligence comes not from the knowledge we’ve already gained but how quickly and thoroughly we can access information, we convince ourselves and our friends that the latest horrible circumstance has such depth, such weight, that it represents a societal question we can no longer ignore; we must now take sides and talk about it."

Daarom is The Quietus dus mijn favoriete website.

Niet dat het een geheel nieuwe gedachte is (Borges is hier uiteraard de onbereikbare voortrekker), maar sinds ik in Paul Austers The New York Trilogy aan het lezen ben (ik had hier oorspronkelijk gewoon ben geschreven: Lezen is een vorm van Zijn, niet?) besef ik weer eens hoezeer het lezen verrijkt wordt door het lezen zelf, met andere woorden: door eerdere leeservaringen.

Ik maak er sowieso een goede gewoonte van om, voordat ik in een bepaald boek of oeuvre duik, allerlei randinformatie in me op te nemen. Dat gaat dan van een eenvoudig Wikipedia-artikel, over een biografie van de schrijver en zijn onmiddellijke omgeving, tot aan de zo volledig mogelijke socio-historische context. Zo kan ik me nu nog nauwelijks voorstellen hoe veel minder ik van Gravity's Rainbow zou begrepen hebben als ik voordien niet V zou gelezen hebben, laat staan dat je ook maar iets van dat boek begrijpt als je niet weet waar de Weimar Republiek voor stond. (Nu is dat uiteraard het slechtste voorbeeld mogelijk, omdat dat dat bepaalde boek nooit helemaal begrijpbaar zal zijn.)

Een vriend raadde me Paul Auster aan (wiens Leviathan ik ooit lang geleden uit moeders boekenkast heb getrokken, maar waarvan ik me nauwelijks nog iets herinner) omdat die ooit Maurice Blanchot had vertaald (en - daar ga je dan - ooit de partner was van Lydia Davis, die, buiten dat ze de meest fascinerende kortverhalen aller tijden schrijft, op haar beurt Foucault, Blanchot, Leiris en Proust heeft vertaald). En hoewel er natuurlijk nooit enige bias valt uit te sluiten (je kunt soms ook te veel weten over iets, waardoor de eigenlijke leeservaring in de weg gezeten wordt) viel me al onmiddellijk op dat Auster in City of Glass speelt met de idee van wat een schrijver nu feitelijk is, door te schrijven over een schrijver, die op zijn beurt detectiveromans schrijft en vervolgens zelf detective wordt.

De vraag is dan natuurlijk of je zonder die kennis en referenties je leeservaring verarmt. Ik denk het persoonlijk wel. Het ware lezen (en bij uitbreiding het ware luisteren en kijken) is er altijd op uit om een zo groot mogelijk netwerk van betekenissen te genereren. Anders wordt lezen ontspanning en ontspanning is voor doetjes.

"Mon principe contre l'ascèse est que l'extrême est accessible par excès, non par défaut."

Bataille, L'Expérience Intérieure.

net op tijd voor kerstmis

Zelden het met een standpunt over religie zo eens geweest.

Ter vergelijking:

"Ik ben niet uit op de vernieting van religie; iedereen mag natuurlijk hoop putten waaruit hij maar wil. Ik ben wel uit op de vernietiging van het irrationele, dat zo gemakkelijk uit religie voortkomt. Irrationaliteit is gevaarlijk en contraproductief. Alleen het wetenschappelijke wereldbeeld kan tot een betere wereld leiden. Je moet mensen desnoods provoceren om ze zich dat te laten realiseren."

- Fysicus Lawrence Krauss, in De Morgen van 29-9-2012

Krauss lult hier al even hard uit zijn wetenschappelijke nek als zij die vinden dat belastering van de Profeet de dood verdient (Er valt een hele boom over op te zetten, maar ik kan me bijvoorbeeld nauwelijks een ethiek voorstellen die niet uiteindelijk voortkomt uit religie). Maar hem zal je niet horen eisen dat iemand die de quantumfysica of de evolutietheorie afwijst aan de hoogste boom dient opgeknoopt te worden.

"Others believe that the really distinctive forms of contemporary art and thought have made a quantum leap beyond all the diverse sensibilities of modernism, and earned the right to call themselves “post-modern”. I want to respond to these antithetical but complementary claims by reviewing the vision of modernity with which this book began. To be modern, I said, is to experience personal and social life as a maelstrom, to find one's world and oneself in perpetual disintegration and renewal, trouble and anguish, ambiguity and contradiction: to be part of a universe in which all that is solid melts into air. To be a modernist is to make oneself somehow at home in the maelstrom, to make its rhythms one’s own, to move within its currents in search of the forms of reality, of beauty, of freedom, of justice, that its fervid and perilous flow allows.

- Marshall Berman, All That Is Solid Melts Into Air, The Experience of Modernity.

"Je ne pense pas que l'homme ait une chance de faire un peu de lumière avant de dominer ce qui l'effraye."

- Georges Bataille, L'Érotisme

"Quand je me le représente ainsi: était-ce un homme brisé? depuis toujours sur son déclin? Qu'attendait-il? Qu'espérait-il sauver? Que pouvions-nous pour lui? Pourquoi aspirer si avidement chacune de nos paroles? Es-tu entièrement abandonné? Ne peux-tu parler pour toi? Devons-nous penser à ton défaut, mourir à ta place"

- Maurice Blanchot, Le Dernier Homme.

"(...) la vie humaine ne peut être en aucun cas limitée aux systèmes fermés qui lui sont assignés dans les conceptions raisonnables"

- Bataille

Béatrice Dalle én Asia Argento op één foto? En dan ook nog eens gefotografeerd door David Lynch!?! Hal-le-lu-jaaaaah! Piiiiiiii-raise da Lord!

(via)

"an experimental time, in which the outcomes of activities could neither be predicted nor guaranteed; a time which might turn out to be wasted, but which might equally yield new concepts, perceptions, ways of being."

E Viva serendipity! Mark Fisher schrijft nog eens een stuk dat er toe doet. Let vooral - in verband met onderstaande post - op de zeer ter zake doende opmerking over postpunk.

Weer eentje die er de brui aan geeft.

Ik ga niet zeggen dat ik Warburton (en David Toop) compleet volg in alles wat hij te zeggen heeft, maar ik moet toegeven dat ik, zeker het laatste jaar, al een paar keer de drang heb voelen opkomen om volstrekt te stoppen met muziek te verzamelen. Er zal best nog wel veel goeie nieuwe muziek uitkomen (en soms stoot ik er zelfs nog wel eens op) maar het valt toch op dat bijna alle muziek die ik me nog aanschaf van vele jaren geleden dateert. Dat hoeft zelfs geen 'klassiek' spul te zijn, zolang het maar vernieuwender klinkt dan wat heden ten dage voor nieuw en spannend doorgaat. Opvallend is dat bijna alles waar ik naar luister uit de gouden tijdperken 1968-1974 (voor krautrock en Engelse artrock), 1977-1984 (voor postpunk, new wave en enkele laatkomers zoals de late Talk Talk) en 1986-1994 (voor house en techno) dateert. Er zijn periodes dat alleen The Fall, Can, Wire (en dan alleen nog de eerste drie elpees) en Pere Ubu mijn oorschelp mogen betreden. Die periodes worden trouwens almaar langer. Voeg daar nog wat jazz, klassiek en dub aan toe en we zijn er wel. (OK, wie mijn platenkasten ooit heeft aanschouwd weet dat ik overdrijf, maar het gevoel blijft)

In principe is dat ook geen slechte zaak. Na vele jaren wroeten en ziften weet je gewoon wat je goed vindt en op een of andere manier gaat al het nieuwe dat je hoort verwijzen naar de canon die je voor jezelf hebt samengesteld. De meeste dingen klinken dan als aftreksels, imitaties en parodieën van de muziek die ooit je leven een andere richting heeft doen inslaan. Dat heet inderdaad ouder worden. Dat heet blasé zijn. Dat heet teveel muziek beluisterd en ontdekt.

Allemaal helemaal waar, maar toch blijft het gevoel knagen dat vooral de popmuziek (de muziek die het grote publiek bereikt en die in de hitparade - of wat daar nog voor doorgaat - staat) tegenwoordig niet meer aanzet tot het graven naar invloeden. Vroeger vroeg je je constant af wat de bronnen van grote en bekende artiesten waren. Van Bowie naar Neu, van Massive Attack naar vroege hiphop en dub, van shoegaze naar Faust, toen kon dat nog. Nu vinden zogenaamd nieuwe muzikanten hun invloeden zogezegd all over the place en dat zal wel mooi en interessant en breeddenkend zijn, maar het wijst voor mij eerder op richtingloosheid, gebrek aan inspiratie, oppervlakkige kennis en onwetendheid over traditie en geschiedenis. Om Warburton (en The Incredibles) te parafraseren: als iedereen erover opschept dat hij alles en iedereen als een invloed beschouwt, dan krijg je finaal een smaak- en kleurloze brij die amper kan boeien ("I'm not joining conventional rock band / The conventional is experimental / The conventional is now experimental / And is no way noble"), laat staan dat die flauwe soep je leven verandert. Ik voel dan ook dat het moment dat ik me nog enkel met literatuur en filosofie (film, televisieseries in de vorm van dvd-boxen en hedendaagse kunst - zeg maar: het doodgegooid worden met Het Beeld - laten me al helemaal koud) ga onledig houden angstwekkend dichtbij komt.

Waar het ook mee te maken heeft is het voldongen feit dat de cultuur waar ik in opgegroeid ben en die me onvermijdelijk heeft vormgegeven (laten we die heel breed de Europees-Amerikaanse Beschaving noemen) de laatste jaren steeds duidelijker in een decadente staat en soms zelfs in acute ademnood lijkt te verkeren. Een politiek, cultureel en economisch imperium loopt op zijn einde en ik denk dat ik de komende jaren vaker dan niet ga proberen om andere oorden op te zoeken, op zoek naar nieuwe perspectieven waarvan ik vrees dat mijn huidige aan bloedarmoede lijdende omgeving die me niet meer kan bieden.

Cultuurpessimisme? You bet! Bijna alles wat ooit vernieuwend en revolutionair was, was een reactie op een bestaande cultuur die ontoereikend werd bevonden en dus vers bloed nodig had. De huidige cultuur schijnt zich enkel nog voort te slepen door steeds opnieuw stilstaand te herhalen hoe goed men wel bezig is en hoe noodzakelijk en onvermijdelijk de bestaande toestand is. Actie - ook verkalking is een actie - is een doel op zich. Re-Actie - in die zin dat men de teller terug op nul moet durven zetten en na grondig zelfonderzoek, hetgeen afstand impliceert, opnieuw beginnen (Beckett's "Try Again, Fail Again, Fail Better") - is onbestaande of uit zich enkel nog in nihilistische en in elk geval voor mij volstrekt oninteressante daden en woorden. Samuel Delany heeft het ooit 'cultural fugue'* genoemd, een soort zelfvernietiging door terminale zelfgenoegzaamheid en oneindig doorschuiven -en dus ontlopen - van verantwoordelijkheid. Gently we are being led into the night.

* in Stars in My Pocket like Grains of Sand. Letterlijk betekent het "a state of terminal runaway of cultural and technological complexity that destroys all life on a world via a singularity". De interpretatie is mijn verantwoordelijkheid.

"Christenen roepen dat ze gediscrimineerd worden omdat ze niet mogen discrimineren. Christenen zijn niet oké."

(via)

Het zal zowat de eerste keer zijn dat ik onderaan een opiniestuk een mening lees waar ik het eens mee kan zijn.

"Ik leg in mijn denken altijd de nadruk op het schandaal, ik wil onnozel zijn, ik wil me verwonderen, in tegenstelling tot de moderne wetenschappers, wie het volstrekt, maar dan ook volstrekt niet meer gegeven is om zich te verwonderen."

- George Steiner

"If equal affection cannot be / Let the more loving one be me"

- W.H. Auden

Want a vision of electronic music's future? Imagine crap trance riffs and recycled one note basslines stomping on a human face, for ever.

Waar zouden we toch zijn zonder The Quietus?

En gooi deze er ook nog maar achteraan als digestiefje.

"Now a book lives as long as it is unfathomed. Once it is fathomed it dies at once. It is an amazing thing, how utterly different a book will be, if I read it again after five years. Some books gain immensely, they are a new thing. They are so astonishingly different, they make a man question his own identity."

- D.H. Lawrence

To me, fair friend, you can never be old,
For as you were when first your eye I ey'd,
Such seems your beauty still.

- Shakespeare, Sonnet 104

Like to a Hermite poore in place obscure,
I meane to spend my daies of endles doubt,
To waile such woes as time cannot recure,
Where none but Loue shall ever finde me out.

- Walter Raleigh

1. There is no such thing as a wise or grownup human being.
2. Expect nothing.
3. You are always right until someone proves otherwise.
4. There are no musts.
5. Go in the direction of something instead of going away from it. The best way out of something is to go through it.
6. Be sparse when speaking and acting.
7. Be as intelligent as possible.
8. Never apologize for who you are.
9. Protect your essence at all cost.
10. Do not try to change anyone except yourself.
11. Do not do anything futile.
12. Trust your senses, not your feelings.
13. Be awake and aware.
14. Evil does exist. Try to avoid it in others and in yourself. If needed combat it with all your powers.
15. Don't be boring.

Wicked deeds have their glamour
but those who commit them
are always bores

- W.H. Auden

Ware vrijheid begint bij het nemen van verantwoordelijkheid.

"Niet het systeem, maar de commentaar is de legitieme vorm waarin de waarheid kan worden ontwikkeld."

- Gershom Scholem

But should you fail to keep your kingdom
And, like your father before you come
Where thought accuses and feeling mocks,
Believe your pain...

- W.H. Auden

I was only that which
you touched with your palm
over which, in the deaf, raven-black
night, you bent your head...
I was practically blind.
You, appearing, then hiding,
taught me to see.

- Joseph Brodsky

Om het maar meteen eruit te gooien: Dit is dus een van de weinige platen waarvan ik echt op een vette remastering zat te wachten.

     "I realize that in this kind of world," Lucas said, "I have no business of being so unhappy. I realize that on a religious level I'll always be a child. It's absurd and I regret it."
     For the first time Herzog smiled.
    "Don't regret it, sir. Perhaps you know Malraux's Anti-mémoires? His priest tells us that people are much more unhappy than one might think." He offered Lucas his hand. "And that there is no such thing as a grownup."

- Robert Stone, Damascus Gate

"Ervan uitgaan dat Sophocles of Dante of Shakespeare min of meer besmet zijn met een imperialistische, kolonialistische mentaliteit is klinkklare nonsens. Westerse poëzie of de roman van Cervantes tot Proust afdoen als 'seksistisch' is blindheid. Net als het verwaarlozen van de creatieve kracht van grammatica's en ontwikkeld vocabulaire onder druk van taalvandalisme en -verarming. Dat Bach en Beethoven niveaus van menselijk streven bereiken die hoger gaan dan rap of heavy metal, dat Keats inzichten uitlokt waar de songteksten van Bob Dylan geen weet van hebben, is vanzelfsprekend, of zou dat moeten zijn, ongeacht de politiek-sociale connotaties - en die zijn er - van zo'n overtuiging"

- George Steiner, Het oog van de Meester

Je kan veel beweren over Komrij. Maar niet dat hij - verdomme - geen gelijk heeft. Of had. Hetgeen dertig jaar na datum nog veel erger is.

(via)

Hoewel ik best begrijp dat je als inwoner van de United States of Jesus na een tijdje je toevlucht neemt tot zulk taalgebruik, is het probleem natuurlijk dat je in deze tekst even goed 'science' kunt vervangen door 'economy', 'religion', of nog 'vaseline'. Wat ik wil zeggen: met de zwakzinnigen en andere geesteszieken die in een god geloven is het moeilijk discussiëren. Zelfs Thomas van Aquino was al zo eerlijk om toe te geven dat het bestaan van het opperwezen niet te bewijzen valt. Je gelooft of gelooft niet en dat is niet voor discussie vatbaar. Dus als het rad van fortuin je doet geboren worden in een land waar het overgrote deel van de mensenbeesten rotsvast gelooft in begrippen als zondeval, hellevuur en onbevlekte ontvangenis, dan heb je gewoon pech. Tenzij je heel spoedig een pil uitvindt die elk religieus fanatisme uit de hersenen wegvaagt (en die vervolgens ook nog eens via het drinkwater kan verspreiden) is verhuizen de enige optie.

Ik blijf maar redenen en andere uitwegen zoeken. Ben ik oud/volwassen aan het worden? Zodat ik die o zo belangrijke, aanstekelijke rush nauwelijks nog ervaar? Heb ik in mijn leven te veel muziek gehoord? Lees ik misschien liever dan ik luister? Teer ik op nostalgie? Ben ik blasé?

De waarheid is, denk ik, dat 2012 tot nu toe (en 2011 was ook al geen hoogvlieger) barst van de middelmatige muziek. En dan vooral van muziek die niks, maar dan ook niks van originaliteit, visie en echtheid (of nog beter, om een oud en bestoft woord boven te halen, Waarheid) in zich draagt. Het is allemaal wel mooi om te stellen dat de huidige generatie muzikanten zijn invloeden en inspiratie all over the place zoekt en vindt, maar dat amalgaam levert al enkele jaren aan een stuk weinig echte visionaire muziek op. Waar is het Nieuwe in godsnaam gebleven? Is de bron ten langen leste helemaal opgedroogd? New wave, funk, no wave, hiphop, psychedelica, acid, dub, eighties kitsch, krautrock, IDM, industrial, metal, shoegaze, R&B, electro, ambient, soul, house, triphop, wat weet ik nog: allemaal zijn ze in de twaalf jaar dat dit millennium duurt in een nieuw kleedje gestoken, in Ableton getweet, door elkaar gemixt en als het nieuwste van het nieuwste aangeboden, terwijl iedereen die ook maar iets van de muziekgeschiedenis kent beseft dat het bijna allemaal herkauwen, uitspuwen en terug naar binnen werken is. Zombiemuziek.

(Ui-ter-aard zijn er uitzonderingen geweest in die twaalf jaar, maar ze zijn dun gezaaid in vergelijking met wat de jaren zeventig, tachtig en negentig ons hebben gebracht aan echt revolutionaire muziek.)

Ok, je kan je dan gaan laven - wat ik overigens net als zovele anderen ook wel doe (je blijft immers verslaafd aan muziek) - aan de muziekgeschiedenis en gaan graven in discografiën, reissues, unreleased tapes en archieven allerhande. Tegelijk blijf je snakken naar dat ene opwekkende moment, dat levensbevestigende geluid, dat DIT IS HET!-gevoel.

Waar zijn ze verdomme? De woede? Het bloed? Het zweet? De tranen? De Schrrrrrrrrreeeeeeuwww van Angst en Pijn.

Ik wil het NU! Wat zeg ik? Ik wil het gisteren.

“Altogether, I think we ought to read only books that bite and sting us. If the book we are reading doesn’t shake us awake like a blow to the skull, why bother reading it in the first place? So that it can make us happy, as you put it? Good God, we’d be just as happy if we had no books at all; books that make us happy we could, in a pinch, also write ourselves. What we need are books that hit us like a most painful misfortune, like the death of someone we loved more than we love ourselves, that make us feel as though we had been banished to the woods, far from any human presence, like suicide. A book must be the axe for the frozen sea within us. That is what I believe.”

- Franz Kafka, in een brief aan Oskar Pollak

"As Marx wrote, towards the end of the first volume of Capital, ‘man is distinguished from all other animals by the limitless and flexible nature of his needs.’ Limitless needs we see all around us and they’ve brought us to where we are, but we’re going to have to work on the flexible part."

Eindelijk eens iemand die op een intelligente, niet hysterische, en vooral niet ideologische manier over Marx schrijft.

Heeft deze man gelijk? Of heeft hij gelijk?

Overigens denk ik dat het, zoals zo vaak, niet eens met arrogantie te maken heeft, maar gewoon met domheid. 

"Het actieve leven is een vrouwelijke deugd; het beschouwelijke is mannelijk. Iets dat aan mijn aanwezigheid in deze eeuw betekenis zou kunnen geven is mijn missie, die bestaat uit het tenietdoen van de mythe van Leopardi en Nietzsche volgens welke het actieve leven boven het contemplatieve zou staan. Aantonen dat de waardigheid van de grote mens bestaat uit het geen concessies doen aan het werk, aan het maatschappelijke, aan de bourrage. Uiteraard zonder op te houden dostojevskiaans te leven. Al die hartstochten, laat ze maar komen. Maar niet vergeten dat men waard is wat men is en niet wat men doet."

Uit 'Leven als Ambacht' van Cesare Pavese.

Leid nooit uit het verschijnen van een fragment, citaat of een mening op deze blog af dat ik het volledig eens zou zijn met wat de schrijver of spreker te zeggen heeft. Uiteraard blog je nooit woorden waarmee je het volledig oneens bent. Het zijn de zogenaamde elective affinities. (Zullen wij, postmodernen, er ooit nog in slagen om ons fanatiek achter een Grote Gedachte te scharen?) Eerder is elke uitspraak een knuppel in het hoenderhok van je geest. Niet alleen is er inderdaad geen hors-texte (zoals er ook nooit een hors-politique kan zijn), maar er is ook niet zoiets als een fin de texte. Geen enkel woord kan het laatste zijn. (Is dat niet onze diepste tragedie, dat er enkel nog een Permanente Revolutie van Het Woord kan bestaan? Daarin verschillen we overigens weinig van Nietzsche, die de Permanente Waardenrevolutie predikte van achter een schrijftafel, na een verkwikkende wandeling in de bergen.)

"(...) while you can know a man by what turns him on, you can only really understand him by what turns him off."

- Will Self

 (via)

(Noot: Overigens is het hele artikel alleen al leuk omdat Self hier, mijn insziens volkomen terecht, Owen Haterley - overigens nog een van de verstandigste en minst doordrammende leden van de K-Punk-bende - en zijn totaal voorbijgestreefde historisch materialisme (na een Stalin-biografie gelezen te hebben, heb je meer dan genoeg van permanente revolutie) op zijn plaats zet. Als er nu nog iemand bij The Wire op het idee komt om de nooit lachende lesbo-feministe-from-hell Nina Power te lozen, dan zijn we er helemaal. Of ben ik nu een male chauvinist pig omdat ik geen hardcore politieke en naar mannenhaat ruikende praatjes in mijn favoriete muziekmagazine wens aan te treffen? Een ding weet ik: het is niet omdat je goed kan schrijven, dat je ook iets te zeggen hebt. Ik weet ook nog een tweede ding: Revolutie en humor gaan blijkbaar zelden samen.)

Na lezing van Montefiore's bepaald indrukwekkende Stalin moet je besluiten dat hij samen met Louis XIV en Mao een van de slechtste mensen was die ooit heeft geleefd. Hitler was gewoon gek, Stalin was echt door en door wraakzuchtig, paranoïde en bloeddorstig (hij liet kinderen, adolescenten en zelfs zijn eigen schoonfamilie in de gevangenis smijten). Maar - er is wel wat mij betreft wel degelijk een maar - langs de andere kant is zijn instelling filosofisch wel interessant. Om het eenvoudig te houden: hij stelde zich elke dag opnieuw de vraag of de mensen in zijn omgeving nog te vertrouwen waren. Elke dag opnieuw moest je jezelf bewijzen en jezelf afvragen of je nog wel een echte communist was. Filosofisch is dat het equivalent van het niet-bestaan van zekerheden. Natuurlijk is dat allemaal dictatoriaal en - op zijn minst - niet noodzakelijk, maar het feit dat iedereen schuldig is tot het tegendeel bewezen is blijft interessant, omdat je op die manier iedereen op het scherp van de snede houdt. Zenuwslopend? Zeker, maar ongetwijfeld een van de weinige keren dat iemand zijn wildste dromen heeft waargemaakt. De enige reden waarom we dat gruwelijk vinden is dat het amper tachtig jaar geleden is. Ik vraag me dan altijd af of Nietzsche in hem een Uebermensch zou gezien hebben.

Ik kan uit de tekst niet echt goed opmaken wie hier nu feitelijk spreekt, Agamben zelf of Jean-Claude Milner (die hier geparafraseerd wordt, overigens zonder verwijzing naar een of ander werk van die laatste), maar onderstaand stuk uit Means without End is misschien wel de beste omschrijving waarom het de laatste dertig jaar zo ongelooflijk mis loopt (en veel meer dan zomaar 'mis' gaat blijven lopen als er niet snel en zeer drastisch  - en daarmee bedoel ik: fundamenteel - wordt ingegrepen) met Links:

"The revolution used to have to compromise with capital and with power, just as the church had to come to terms with the modern world. Thus, the motto that has guided the strategy of progressivism during the march of its coming to power slowly took shape: one has to yield on everything, one has to reconcile everything with its opposite, intelligence with television and advertisement, the working class with capital, freedom of speech with the state of the spectacle, the environment with industrial development, science with opinion, democracy with the electoral machine, bad conscience with memory and loyalty. Today one can see what such a strategy has led to. The left has actively collaborated in setting up in every field the instruments and terms of agreement that the right, once in power, will just need to apply and develop so as to achieve its own goals without difficulty. (...) And while the citizens of goodwill are being called to keep watch and to wait for phantasmic frontal attacks, the right has already crossed the lines through the breach that the left itself had opened up."

Tegenwerpingen genoeg en voorlopig weinig oplossingen ter verweer, ik weet het. Maar spijtig genoeg is bovenstaande al te waar. Wie het spel speelt volgens de regels van de tegenstander mag eigenlijk op voorhand inpakken.

Zie ter illustratie trouwens ook het best wel treurige boekje van Luuk Middelaar (Politicide), waarin voor de zoveelste keer door een neo-liberale melkmuil in vermomming (niet dat hij overigens zelf zou begrijpen dat hij dat wel degelijk is) Foucault, Sartre, Deleuze et al. de mantel worden uitgeveegd wegens niet politiek genoeg. Dezelfde Middelaar schrijft nu de speeches van Herman van Rompuy, de eerste Pré-si-dent van Eu-ro-pa (wat klinkt dat heftig, zeg!), die ongelooflijk veel voor de Politiek heeft gedaan sinds hij is aangetreden. Inderdaad: hij heeft de Politiek begraven six feet under de oekazen van de Economie.

Ik ben benieuwd wat er nog van het lijk van de Politiek gaat overblijven als ze het nadien weer gaan opgraven. Wat ik wel weet is dat een opgegraven lijk een beetje tot zeer hard stinkt. Het enige voordeel van een lijk is dat je daarna weer opnieuw moet beginnen. Tijd om daar eens over na te denken, in plaats van almaar de meubelen proberen te redden.

Check de volledige We Must Become the Pitiless Censors of Ourselves ook maar meteen. Want die had achteraf gezien in mijn top 10 van 2011 gemoeten. De satanische versie van Twin Shadow, die Maus. En hij werkt momenteel aan een proefschrift in politieke filosofie. My kind of guy.

(En ja, het doet denken aan 'Golden Brown', hetgeen bij mij thuis nog altijd een pro is)

"Look, Gramsci, the Italian Marxist, believed in pessimism of the intellect, optimism of the spirit. You must look at what's happening now. If it's unpropitious, say it's unpropitious. Don't fool yourself. Analyse the conjuncture that you're in. Then you can be an optimist of the will, and say I believe that things can be different. But don't go to optimism of the will first. Because that's just utopianism."

- Stuart Hall in  The Guardian

Onderzoek wijst keer op keer uit dat mensen met conservatief en/of racistisch gedachtengoed een lager IQ hebben.

Heb je daar onderzoek voor nodig?

Journalisten aller landen zouden eens moeten leren begrijpen dat een diepgravend interview met een oppervlakkig persoon eenvoudigweg geen diepgravend interview is.

Deleuze vs IBM?

Indien niet ernstig, gelieve zich te onthouden

Ik ben op een punt in mijn levensloop gekomen dat ik liever niet (om het met Bartleby te zeggen: "I'd prefer not to") praat met of luister naar iemand die geen discours kan ontvouwen of een wereldbeeld presenteren dat er binnen een redelijk korte tijdspanne in slaagt om mij te interesseren. Ik weet dat het zeker tegenwoordig (maar ik vermoed – nee: ik weet wel heel zeker - dat dat altijd wel zo geweest is en zal zijn) veeleisend klinkt, maar ik kan absoluut geen gesprek meer voeren met mensen die niet op zijn minst zich bepaalde vormen van kennis eigen gemaakt hebben, mensen die niet – in overdrachtelijke zin – meerdere talen spreken.

Ik verwacht van een ieder die met mij een onderhoudend gesprek wil aangaan dat zij/hij op zijn minst kan en wil meepraten over een van volgende kennisgebieden en liefst meerdere tegelijk:

Filosofie (dat wil zeggen: de fundamenten van wat het betekent om als mens in de wereld te staan); geschiedenis; muziek die véél verder gaat dan wat in de hitparade en de krant terecht komt en ‘het liedje’ beschouwt als slechts de buitenste concentrische cirkel van wat voor muziek doorgaat; de klassiekers en verborgen schatten van de filmgeschiedenis; de literatuur en poëzie van op zijn minst de 19e en 20e eeuw (en liefst ook nog klassieke, dwz Latijnse en Griekse literatuur); economie; sociologie; linguïstiek, filologie en etymologie; rudimententaire kennis van de stand van zaken en de openstaande vraagstukken in de astronomie, geologie en geografie, wiskunde, biologie, neurologie, physica en chemie; politiek (waarbij men begrippen als ‘het volk’, ‘links’, ‘rechts’ en ‘waarden’ resoluut uit haar/zijn vocabularium schrapt) en de werking en uitdagingen van de democratie; de kunsten van Lascaux tot en met vandaag.

Ik verwacht dat zij/hij tussen al deze gebieden voldoende betekenisvolle verbanden kan leggen en al dan niet intuïtief op zoek is naar het sublieme, of dat sublieme nu voortvloeit uit hoge of lage cultuur (liefst van al heb ik nog dat zij/hij helemaal geen scheidslijn ontwaart tussen beide); Met andere woorden: dat zij/hij het adagium van Isaak Babel geïnternaliseerd heeft: "You must know everything."

Zij/hij is bovendien goed tot zeer goed op de hoogte van de actualiteit en kan uit deze bijzaken en hoofdzaken distilleren. Ik verwacht dat zij/hij nadenkt voordat én terwijl zij/hij spreekt; dat zij/hij intuïtie en spontaniteit niet verwart met eender wat zeggen of voelen; dat zij/hij niet zeurt over haar/zijn tekortkomingen, trauma’s, ziektes en andere aandoeningen, laat staan dat zij/hij zich er laat op voorstaan; dat zij/hij wakker is in plaats van te slapen; dat zij/hij houdt van het leven en niet van de dood.

Ik verwacht dat deze persoon niet het minste parfum van dogmatisch geloof (of dat nu in een god of in het absolute primaat van de wetenschap is), racisme en andere discriminatoire, anti-democratische, niet-solidaire vertogen verspreidt en dat zij/hij zich een minimaal begin van een rechtvaardigheidsgevoel heeft eigen gemaakt. Ik wens dat zij/hij zijn oogkleppen heeft thuisgelaten en geen bovenmatig belang stelt in biologische functies als eten, drinken en seks, dingen die je doet maar waar het zelden boeiend over praten is, tenzij als opschepperij. Ik verwacht dat zij/hij, wanneer zij/hij haar/zijn emoties toont, niet vervalt in goedkoop sentiment, gemakkelijke psychologiseringen en zogenaamd 'spirituele' zweverigheid; dat zij/hij er niet van uit gaat dat "tout le monde il est beau, tout le monde il est gentil", maar er ook niet onmiddellijk van overtuigd is dat iedereen er op uit is om haar/hem de loef af te steken, uit te lachen, te vernederen of te bespotten; dat zij/hij niet meent dat niet elke ironische, cynische en sarcastische opmerking bedoeld is om te kwetsen; dat zij/hij dus voldoende (maar nooit te veel) kan relativeren, en karakterieel het midden houdt tussen realiteitszin en naïviteit en/of idealisme; dat haar/zijn humor het niveau van 'kak', 'pis', 'kut' en 'lul' verre overstijgt; dat zij/hij de begrippenparen ‘normaal’ en ‘abnormaal’, 'man(nelijk)' en 'vrouw(elijk)' ‘iedereen’ en ‘niemand’, ‘altijd’ en ‘nooit’, ‘mooi’ en ‘lelijk’ en het woord ‘misschien’ zo weinig mogelijk bezigt; dat zij/hij geen verkleinwoorden gebruikt tenzij echt nodig; dat zij/hij zich uitdrukt in een taal die het vormen van duidelijke en afgelijnde ideeën en oordelen toestaat; dat zij/hij clichés, boerenverstand en dito wijsheid achterwege laat; dat zij/hij er nooit van uit gaat dat de meerderheid altijd gelijk heeft. Last but not least, dat zij/hij niet gefocust is op het verwerven van zo veel mogelijk geld om het geld, bezit om het bezit, niet overdreven materialistisch (in de kapitalistische zin van het woord) ingesteld is en dat zij/hij haar/zijn leven dus niet laat beheersen door tv en beeldcultuur in het algemeen en steeds weer de laatste nieuwigheden op technologisch en andere vlakken; dat zij/hij winkelen niet als betekenisvol tijdverdrijf beschouwt.

Besluit uit bovenstaande rapsodie niet dat ik verwacht dat iemand identieke kennisgebieden bestrijkt als de mijne. Integendeel, ik verwacht dat ik van mijn gesprekspartner iets kan LEREN, dat zij/hij er oordelen, gevoelens en standpunten op nahoudt die mij verrassen, aan het werk zetten, doen op zoek gaan naar nieuwe vluchtpunten en nieuwe horizonten doet verkennen. Al het andere is tijdverlies en oninteressant (in alle  betekenissen van het Latijnse werkwoord inter-esse). Als we het eens zijn: goed zo. Indien niet: even goed. Als het maar ergens naartoe gaat waar ik nog niet geweest ben. Ik verwacht met andere woorden dat we samen nadenken hoe het er met de mensheid voorstaat en waar ze naartoe gaat, waarbij we niets onaangeroerd laten en geen enkel taboe of andere beperkende idee ons daarbij in de weg laten staan; dat we onszelf niet als het middelpunt van het universum beschouwen en het dus verdomme niet heel de tijd over onszelf hebben, tenzij we onszelf proberen te denken als een springplank naar het omarmen van de realiteit in het algemeen.

Is het bovenmenselijk arrogant of irritant veeleisend om al deze dingen van je naaste te verlangen? Geenszins. Ieder van ons, spijtige uitzonderingen niet te nagesproken, heeft een goed tot uitstekend stel hersenen meegekregen, waarmee zij/hij zich hopelijk van de plant, het dier, de homo's erectus en habilis en neanderthaler onderscheidt en waarvan ik verwacht dat zij/hij het leert gebruiken, invullen en uitbreiden (Volonté de savoir noem ik dat).

Beantwoord ik zelf volledig aan het beeld dat ik schets? Verre van. Maar ik maak me sterk dat ik het tenminste probeer (Try again. Fail again. Fail better.) En dat is alles wat ik ook van mijn gesprekspartner verlang. Ik zoek vraagstellers in plaats van antwoorders, zoekers in plaats van vinders, twijfel in plaats van vastgeroeste en ingesleten zekerheid. Ik zoek intensiteit in plaats van middelmatigheid, gevaar in plaats van veiligheid, transgressie in plaats van vastliggende territoria en grenzen, transversaliteit in plaats van monomane gerichtheid op één domein en respect voor en dorst naar verschil en vernieuwing in plaats van nadruk op identiteit en herhaling.

En als het even kan breng je dit alles ook nog eens naar voren zonder enige vulgariteit en zo mogelijk zelfs met stijl.

“My wound existed before me, I was born to embody it”

                                                                

                                                                   - Joë Bosquet

Het kan paradoxaal klinken – het is het uiteraard niet – maar aan verliezen hou je altijd iets over. Je wint erbij.

“He paid careful attention to rain in movies. In foreign films, set in northern or eastern Europe, it seemed, sometimes, to be raining God or raining death.”

De allereerste gedachte die bij me opkwam toen ik deze alinea indronk, was: “Hij heeft het over Bergman, niet? Kan niet anders! Toch?”

Soms weet ik gewoon zeker dat mijn leven er zonder DeLillo anders had uitgezien.

"Going on means going far
 Going far means returning"

                     - Tao Te Ching

Ik had me ooit voorgenomen om nooit video's te posten, maar ik ben nu al dagen geobsedeerd door dit nummer. Samen met 'Wild Party' en 'Knife Slits Water' maakt dit mijn A Certain Ratio Top 3 uit. Ik kan me bovendien wel iets voorstellen bij eenvoudige poëzie als "I work all day / I drink all night / My life is just an angry blur".

Laten we elkaar niks wijs maken: als de democratie in Europa als een uitdovende zon is aan het ondergaan is dat vooral onze eigen schuld. Als, zoals Claude Lefort - en Macchiavelli al lang voor hem in andere termen - dacht, de democratie sinds de Franse Revolutie in principe een lege ruimte is die steeds opnieuw opgevuld moet worden - middels voortdurende her-definitie en invulling van waar we met de samenleving naartoe willen - dan weet je op voorhand dat je daarvoor de handen uit de mouwen gaat moeten steken. Als dat staken of op een andere manier protesteren betekent dan moet je dat dus wel doen. Wie zich, zoals wij allen, tevreden stelt met om de vier-vijf-zes jaar een bolletje zwart maken en er vervolgens vanuit gaat dat wie verkozen wordt je belangen wel naar behoren zal behartigen komt dan na ongeveer zestig jaar relatieve windstilte (genaamd economische vooruitgang, oftewel: het eeuwige Immer Mehr) meer dan bedrogen uit.

Zou het nu echt zo een slecht idee zijn om terug te keren naar de Griekse opvatting van wat Democratie is, namelijk een vertegenwoordiging van echt iedereen? Alsof het echt zo moeilijk te organiseren is om met een rotatiesysteem (waarbij er bijvoorbeeld maatregelen komen om, zoals bij een jurysysteem, tijdelijk van zijn arbeidscontract ontheven te worden terwijl men zich bezighoudt met staatsadministratieve taken) diegenen die willen zich voltijds op een directe manier met het algemeen belang te laten bezighouden.

Alle tegenargumenten (te grote complexiteit, dus niet iedereen kan meedoen; aanslag op het economische weefsel ("Weet je wel wat dat kost aan verloren arbeidsuren?"), onwil van het ongetwijfeld grote aantal ongeïnteresseerden, etcetera) klinken mij nogal vals in de oren. Democratie is nu eenmaal een voortdurend bij te sturen leerproces en dus nooit voltooid. Wie niet op zijn minst probeert, zal eindigen, zoals wij nu, onder de dictatuur van boekhouders en andere zachte fascisten.

Het is niet omdat je niet wilt spelen, dat je niet kan verliezen.

"The reasonable man achieves nothing"

                                                       - James Joyce

"(...) het nut van het kunstwerk bestaat erin dat nutteloze deel uit te drukken zonder hetwelk de beschaving niet mogelijk is (...)"

- Maurice Blanchot

"In de meeste gevallen zijn de mensen, zelfs de schurken, nu eenmaal veel naïever en simpeler dan wij aannemen. Wijzelf net zo goed."

- Dostojevski

2011 in Musick

1. The Haxan Cloak - The Haxan Cloak

2. Sympathy Nervous - Automaticism

3. Ricardo Villalobos & Max Loderbauer - Re: ECM

4. Hype Williams - One Nation

5. Hieroglyphic Being - Le Jardin des Chemins Bifurquants

 6. Prurient - Bermuda Drain

7. Kuedo - Severant

8. Radiohead - The King of Limbs

9. Martyn - Ghost People

10. Jacaszek - Glimmer

Naomi Wolf wordt ook weer eens wakker. Geeuw! Alsof dat allemaal nieuw en onverwacht is. Nixon vergeten misschien? Vietnam? Irak? Afghanistan iemand? Komaan zeg. De Verenigde Staten van Amerika zijn altijd al een cryptofascistische staat geweest waar het grote geld de dienst uitmaakt en al de rest hooguit als nuttige idioten geduld wordt. In Europa komt hetzelfde eraan. Wie daar nog aan twijfelt is een watje. Wie gaat er zijn vinger opsteken om iets te zeggen, laat staan om te protesteren? Niemand, want ze zitten allemaal tot aan hun pensioen vast aan een knoert van een hypothecaire lening, nog enkel geïnteresseerd in cuisson, reality tv, iPads, city trips, hun bedrijfswagen en - uiteraard! - al die oh zo fantastische dvd-boxen met HBO- en andere series die echt iedereen gezien moet hebben. Terwijl ze daarmee 'bezig' zijn wordt de democratie in stilte ten grave gedragen. Droom dus allemaal maar lekker verder, want het ontwaken zou wel eens een harde dobber kunnen worden. Maar ja, dan zijn er nog altijd genoeg islamieten, immigranten en andere melaatsen om je woede op te koelen. Omdat jij de kans verloren hebt laten gaan. Droevige mensensoort.

"The most dangerous man, to any government, is the man who is able to thinks things out for himself, without regard to the prevailing superstitions and taboos. Almost inevitably he comes to the conclusion that the government he lives under is dishonest, insane and intolerable, and so, if he's a romantic, he tries to change it. And even if he is not romantic personally he is very apt to spread discontent among those who are."

- H.L. Mencken

Het ziet er naar uit dat we de Duitsers voor een derde keer op een eeuw tijd ter orde zullen moeten roepen. Leert dat volk nu echt nooit dat we niet allemaal Duitsers willen zijn?